📎 ภาคผนวก
ภาคผนวก ค — เช็กลิสต์พัฒนาการตามวัย
📌 วิธีใช้เช็กลิสต์นี้
ติ๊กสิ่งที่ลูกทำได้ แล้วนำไปคุยกับหมอในนัดตรวจสุขภาพเด็กดี
⚠️ หลักที่ต้องเข้าใจก่อนใช้
หมุดหมายพัฒนาการคือ "สิ่งที่เด็กส่วนใหญ่ (ร้อยละ 75 ขึ้นไป) ทำได้เมื่อถึงอายุนั้น" [1] — ไม่ใช่เส้นตายที่ทุกคนต้องทำได้
🔺 และ CDC ระบุชัดว่า เอกสารในชุด "Learn the Signs. Act Early." ไม่สามารถใช้แทนเครื่องมือคัดกรองพัฒนาการที่ผ่านการตรวจสอบความตรงได้ [1]
ในประเทศไทยใช้คู่มือ DSPM ซึ่งมีการคัดกรองเข้มข้นที่อายุ 9, 18, 30 และ 42 เดือน และเป็นสิทธิประโยชน์ที่ได้ฟรี [7]
👶 สำหรับเด็กที่คลอดก่อนกำหนด ให้ใช้อายุปรับแก้ในการประเมิน (บทที่ 8.2)
ชื่อเด็ก: ___________________________ วันเกิด: //______
2 เดือน
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 สังคม-อารมณ์ | สงบลงเมื่อได้รับการอุ้มหรือพูดด้วย | //___ |
| ⬜ | 💛 | มองหน้าคุณ | //___ |
| ⬜ | 💛 | ยิ้มตอบเมื่อคุณพูดหรือยิ้มให้ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ ภาษา | ทำเสียงอื่นนอกจากการร้องไห้ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | หันมาทางเสียงดัง | //___ |
| ⬜ | 🧠 การคิด | มองตามของที่เคลื่อนที่ | //___ |
| ⬜ | 🧠 | มองมือตัวเอง | //___ |
| ⬜ | 🏃 ร่างกาย | ชูศีรษะขึ้นได้เมื่อนอนคว่ำ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ขยับแขนขาทั้งสองข้าง | //___ |
🚩 ควรปรึกษาแพทย์ถ้า
- ⬜ ไม่ตอบสนองต่อเสียงดัง
- ⬜ ไม่มองตามของที่เคลื่อนที่
- ⬜ ไม่ยิ้มตอบเลย
- ⬜ ไม่ชูศีรษะขึ้นเลยเมื่อนอนคว่ำ
- ⬜ ตัวอ่อนปวกเปียกหรือเกร็งแข็งผิดปกติ
4 เดือน
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | ยิ้มเองเพื่อเรียกความสนใจ | //___ |
| ⬜ | 💛 | หัวเราะเสียงดัง | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ส่งเสียงอ้อแอ้โต้ตอบกับคุณ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ทำเสียงต่าง ๆ เพื่อแสดงความรู้สึก | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เอามือหรือของเข้าปาก | //___ |
| ⬜ | 🧠 | มองหน้าคุณเมื่อคุณเข้ามาใกล้ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ชันคอได้มั่นคงเมื่ออุ้มนั่ง | //___ |
| ⬜ | 🏃 | เอื้อมหยิบของ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ดันตัวขึ้นด้วยข้อศอกเมื่อนอนคว่ำ | //___ |
6 เดือน
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | รู้จักคนที่คุ้นเคย | //___ |
| ⬜ | 💛 | ชอบมองตัวเองในกระจก | //___ |
| ⬜ | 💛 | หัวเราะ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ผลัดกันส่งเสียงกับคุณ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ทำเสียงพรืด ๆ ที่ปาก · ส่งเสียงแหลมสูง | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เอาของเข้าปากเพื่อสำรวจ | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เอื้อมหยิบของที่อยากได้ | //___ |
| ⬜ | 🧠 | ปิดปากเพื่อบอกว่าไม่กินอีก | //___ |
| ⬜ | 🏃 | พลิกคว่ำพลิกหงายได้ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ดันตัวขึ้นด้วยแขนเหยียดตรงเมื่อนอนคว่ำ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | นั่งได้โดยเอามือยันไว้ | //___ |
🍽️ และเป็นช่วงที่เริ่มอาหารตามวัย — เช็กสัญญาณความพร้อม 5 ข้อในบทที่ 21.1
9 เดือน — 🔺 นัดคัดกรองสำคัญ
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | ขี้อาย ติดคุณ หรือกลัวคนแปลกหน้า [2] | //___ |
| ⬜ | 💛 | แสดงสีหน้าหลากหลาย — ดีใจ เศร้า โกรธ ตกใจ [2] | //___ |
| ⬜ | 💛 | 🔺 หันมามองเมื่อเรียกชื่อ [2] | //___ |
| ⬜ | 💛 | มีปฏิกิริยาเมื่อคุณจากไป — มอง เอื้อมหา หรือร้อง [2] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ยิ้มหรือหัวเราะเมื่อเล่นจ๊ะเอ๋ [2] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 ส่งเสียงพยางค์ซ้ำ ๆ เช่น "มามามา" "บาบาบา" [2] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ยกแขนขึ้นเมื่ออยากให้อุ้ม | //___ |
| ⬜ | 🧠 | มองหาของที่ตกหายไปจากสายตา | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เคาะของสองชิ้นเข้าหากัน | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ลุกขึ้นนั่งเองได้ · นั่งได้มั่นคง | //___ |
| ⬜ | 🏃 | เปลี่ยนของจากมือหนึ่งไปอีกมือ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ใช้นิ้วกวาดอาหารเข้าหาตัว | //___ |
🚩 ควรปรึกษาแพทย์ถ้า
- ⬜ 🔺 ไม่หันเมื่อเรียกชื่อ
- ⬜ 🔺 ไม่มีเสียงพยางค์ซ้ำเลย
- ⬜ ไม่นั่งเองได้
- ⬜ ไม่สบตา ไม่ยิ้มตอบ หรือไม่แสดงสีหน้าหลากหลาย
- ⬜ 🚩 ใช้มือหรือขาข้างเดียวชัดเจน / มือข้างหนึ่งกำแน่นตลอด [3]
- ⬜ ไม่ยอมกินอาหารที่มีเนื้อสัมผัสเลย
🔺 นัดนี้ต้องได้รับการคัดกรองพัฒนาการด้วย DSPM — อย่าข้าม [7]
12 เดือน (1 ปี)
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | เล่นเกมกับคุณ เช่น จับปูดำ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | โบกมือ "บ๊ายบาย" [4] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | เรียกพ่อแม่ด้วยคำเฉพาะ เช่น "มามา" "ปาปา" [4] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | เข้าใจคำว่า "ไม่" — หยุดชั่วครู่เมื่อคุณพูด [4] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | ใส่ของลงในภาชนะ เช่น หย่อนบล็อกลงถ้วย [4] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | มองหาของที่เห็นคุณซ่อน [4] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ดึงตัวขึ้นยืน | //___ |
| ⬜ | 🏃 | เกาะเดินไปตามเฟอร์นิเจอร์ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | หยิบของชิ้นเล็กด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ดื่มจากแก้วที่ไม่มีฝาโดยมีคนช่วยถือ | //___ |
🚩 ควรปรึกษาแพทย์ถ้า
- ⬜ ไม่ใช้ท่าทางสื่อสารเลย — ไม่โบกมือ ไม่ชี้ ไม่ยื่นของให้ดู
- ⬜ ไม่เคลื่อนที่ไปไหนได้เลยด้วยวิธีใด ๆ
- ⬜ ไม่ลงน้ำหนักที่ขาเมื่อจับยืน
💡 หมายเหตุเรื่องการเดินและการคลาน
ช่วงปกติของการเดินได้เองคือ 8.2 – 17.6 เดือน [5] — กว้างเกือบ 10 เดือน
และเด็กร้อยละ 4.3 ไม่คลานสี่ขาเลย [5] — CDC ตัดการคลานออกจากรายการหมุดหมายแล้ว [1]
15 เดือน
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 🗣️ | พยายามพูดคำอื่นได้ 1–2 คำ นอกจาก "มามา" หรือ "ปาปา" [6] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | มองไปที่ของที่คุ้นเคยเมื่อคุณเรียกชื่อ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | เดินได้เอง | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ใช้นิ้วหยิบอาหารกินเอง | //___ |
18 เดือน — 🔺 นัดคัดกรองสำคัญ
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | เดินห่างจากคุณ แต่หันมาดูว่าคุณอยู่ใกล้ [6] | //___ |
| ⬜ | 💛 | 🔺 ชี้เพื่อบอกให้คุณดูสิ่งที่น่าสนใจ [6] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ยื่นมือให้คุณล้าง [6] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ดูหนังสือกับคุณได้ 2–3 หน้า [6] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ช่วยคุณใส่เสื้อโดยดันแขนหรือยกเท้า [6] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 พยายามพูดคำอื่นได้ตั้งแต่ 3 คำขึ้นไป [6] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 ทำตามคำสั่งขั้นตอนเดียวโดยไม่ต้องมีท่าทาง [6] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เลียนแบบงานบ้าน เช่น กวาดบ้าน [6] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เล่นของเล่นแบบง่าย เช่น เข็นรถ [6] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | เดินได้เองโดยไม่จับอะไร [6] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ขีดเขียน [6] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ดื่มจากแก้วไม่มีฝา (หกได้บ้าง) [6] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | พยายามใช้ช้อน [6] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ปีนขึ้นลงโซฟาหรือเก้าอี้เองได้ [6] | //___ |
🚩 ควรปรึกษาแพทย์ถ้า
- ⬜ 🔺 ไม่มีคำที่มีความหมายเลย [6]
- ⬜ 🔺 ไม่ชี้เพื่อบอกให้คุณดู [6]
- ⬜ 🔺 ไม่ทำตามคำสั่งง่าย ๆ ขั้นตอนเดียว [6]
- ⬜ ไม่เดินเอง
- ⬜ สูญเสียทักษะที่เคยทำได้ — 🚨 ไปโดยไม่รอนัด [6]
🔺 นัดนี้ต้องได้รับการคัดกรองพัฒนาการด้วย DSPM [7]
24 เดือน (2 ปี)
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | สังเกตเมื่อคนอื่นเจ็บหรือเสียใจ | //___ |
| ⬜ | 💛 | มองหน้าคุณเพื่อดูว่าควรทำตัวอย่างไรในสถานการณ์ใหม่ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 พูดคำต่อกันอย่างน้อย 2 คำ เช่น "เอานมอีก" | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ชี้ของในหนังสือเมื่อคุณถาม | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ชี้อวัยวะได้อย่างน้อย 2 ส่วนเมื่อขอ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ใช้ท่าทางหลากหลายนอกจากโบกมือและชี้ | //___ |
| ⬜ | 🧠 | ถือของด้วยมือหนึ่งขณะใช้อีกมือ | //___ |
| ⬜ | 🧠 | ลองใช้สวิตช์ ปุ่ม หรือลูกบิดของเล่น | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เล่นของเล่นมากกว่าหนึ่งชิ้นพร้อมกัน | //___ |
| ⬜ | 🏃 | เตะลูกบอล · วิ่ง · ขึ้นบันไดโดยจับราว | //___ |
🚩 ควรปรึกษาแพทย์ถ้า
- ⬜ 🔺 ไม่ต่อคำ 2 คำเข้าด้วยกัน
- ⬜ ไม่ชี้ของในหนังสือ หรือไม่ชี้อวัยวะเมื่อขอ
- ⬜ สูญเสียทักษะที่เคยทำได้ — 🚨 ไปโดยไม่รอนัด
30 เดือน — 🔺 นัดคัดกรองสำคัญ
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 🗣️ | พูดได้ราว 50 คำ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | พูดคำต่อกันตั้งแต่ 2 คำโดยมีคำกริยา เช่น "หมาวิ่ง" | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | บอกชื่อของในหนังสือเมื่อคุณชี้แล้วถาม | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ใช้คำแทนตัวเอง เช่น "หนู" "เรา" | //___ |
| ⬜ | 💛 | เล่นข้าง ๆ เด็กคนอื่น | //___ |
| ⬜ | 🏃 | กระโดดสองเท้าพ้นพื้น · หมุนลูกบิดประตู | //___ |
🔺 นัดนี้ต้องได้รับการคัดกรองพัฒนาการด้วย DSPM [7]
3 ปี (36 เดือน)
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | สงบลงได้ภายใน 10 นาทีหลังคุณจากไป เช่น ตอนส่งเนอสเซอรี่ | //___ |
| ⬜ | 💛 | สังเกตเด็กคนอื่นและเข้าไปเล่นด้วย | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 สนทนาโต้ตอบไปมาอย่างน้อย 2 รอบ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ถามคำถาม "ใคร อะไร ที่ไหน ทำไม" | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | บอกได้ว่าในรูปกำลังทำอะไร | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | บอกชื่อตัวเองได้ | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 พูดชัดพอที่คนอื่นจะเข้าใจได้เป็นส่วนใหญ่ | //___ |
| ⬜ | 🧠 | วาดวงกลมได้เมื่อมีตัวอย่างให้ดู | //___ |
| ⬜ | 🧠 | หลีกเลี่ยงการแตะของร้อนเมื่อคุณเตือน | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ร้อยของเข้าด้วยกัน เช่น ลูกปัดใหญ่ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ใส่เสื้อผ้าเองได้บางชิ้น | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ใช้ส้อมได้ | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ขึ้นลงบันไดสลับเท้า · ขี่จักรยานสามล้อ | //___ |
4 ปี
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | 🔺 แสร้งเป็นสิ่งอื่นระหว่างเล่น — ครู ซูเปอร์ฮีโร่ หมา [8] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ขอไปเล่นกับเด็กคนอื่นเมื่อไม่มีใครอยู่ [8] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ปลอบคนที่เจ็บหรือเศร้า [8] | //___ |
| ⬜ | 💛 | หลีกเลี่ยงอันตราย เช่น ไม่กระโดดจากที่สูง [8] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ชอบเป็น "ผู้ช่วย" [8] | //___ |
| ⬜ | 💛 | เปลี่ยนพฤติกรรมตามสถานที่ที่อยู่ [8] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 พูดประโยคที่มี 4 คำขึ้นไป [8] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | พูดคำบางคำจากเพลง นิทาน หรือคำคล้องจอง [8] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | เล่าเรื่องอย่างน้อย 1 อย่างที่เกิดขึ้นในวันนั้น [8] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ตอบคำถามง่าย ๆ เช่น "เสื้อโค้ทเอาไว้ทำอะไร" [8] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | บอกชื่อสีของสิ่งของได้บางสี [8] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | บอกได้ว่าอะไรจะเกิดต่อไปในนิทานที่คุ้นเคย [8] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | วาดรูปคนที่มีส่วนของร่างกาย 3 ส่วนขึ้นไป [8] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | รับลูกบอลใหญ่ได้เป็นส่วนใหญ่ [8] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ตักอาหารเองหรือรินน้ำเองได้ (มีผู้ใหญ่ดูแล) [8] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ปลดกระดุมได้บางเม็ด [8] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | 🔺 จับสีเทียนหรือดินสอด้วยนิ้วและนิ้วโป้ง ไม่ใช่กำทั้งมือ [8] | //___ |
🚩 ควรปรึกษาแพทย์ถ้า
- ⬜ 🔺 คนนอกครอบครัวฟังไม่เข้าใจ
- ⬜ 🔺 ไม่สนใจเล่นสมมติ [8]
- ⬜ 🔺 เล่นกับเด็กคนอื่นไม่ได้เลย หรือไม่สนใจเด็กคนอื่น
- ⬜ ไม่พูดประโยคที่มี 4 คำขึ้นไป [8]
- ⬜ จับดินสอด้วยการกำทั้งมือ [8]
- ⬜ 🚩 มีพฤติกรรมซ้ำ ๆ ผิดปกติ — สะบัดมือ โยกตัว เรียงของเป็นแถว หมกมุ่นกับส่วนของสิ่งของ
5 ปี
| ✅ | ด้าน | ทำได้ | วันที่สังเกต |
|---|---|---|---|
| ⬜ | 💛 | 🔺 ทำตามกติกาหรือผลัดกันเล่นเกมกับเด็กคนอื่น [9] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ร้องเพลง เต้น หรือแสดงให้คุณดู [9] | //___ |
| ⬜ | 💛 | ทำงานบ้านง่าย ๆ เช่น จับคู่ถุงเท้า เก็บโต๊ะ [9] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | 🔺 เล่าเรื่องที่ได้ยินหรือแต่งเองที่มีอย่างน้อย 2 เหตุการณ์ [9] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ตอบคำถามง่าย ๆ เกี่ยวกับหนังสือที่อ่านให้ฟัง [9] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | คุยต่อเนื่องได้มากกว่า 3 รอบไปมา [9] | //___ |
| ⬜ | 🗣️ | ใช้หรือรู้จักคำคล้องจองง่าย ๆ [9] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | นับถึง 10 ได้ [9] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | บอกชื่อตัวเลขบางตัวระหว่าง 1–5 เมื่อคุณชี้ [9] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | ใช้คำเกี่ยวกับเวลา เช่น "เมื่อวาน" "พรุ่งนี้" [9] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | 🔺 มีสมาธิได้ 5–10 นาทีระหว่างทำกิจกรรม — ⚠️ เวลาหน้าจอไม่นับ [9] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | เขียนตัวอักษรบางตัวในชื่อตัวเอง [9] | //___ |
| ⬜ | 🧠 | บอกชื่อตัวอักษรบางตัวเมื่อคุณชี้ [9] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | ติดกระดุมได้บางเม็ด [9] | //___ |
| ⬜ | 🏃 | 🔺 กระโดดขาเดียวได้ [9] | //___ |
💡 หมายเหตุ: CDC ไม่ได้ระบุ "อ่านออกเขียนได้" เป็นหมุดหมายของวัย 5 ปี [9]
สิ่งที่ทำนายความสำเร็จในการอ่านเขียนได้ดีกว่า คือ ภาษาพูด · การรู้จักเสียงและคำคล้องจอง · และความรักในหนังสือ
สัญญาณเตือนที่ใช้ได้กับทุกช่วงวัย
⚠️ ไปพบแพทย์โดยไม่รอนัดถัดไป ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง
| ✅ | สัญญาณ | อยู่ในบทที่ |
|---|---|---|
| ⬜ | 🔺 สูญเสียทักษะที่เคยทำได้ — เคยพูดแล้วเงียบ · เคยหันเมื่อเรียกชื่อแล้วไม่หัน · เคยนั่งได้แล้วนั่งไม่ได้ | 24.5, 26.4, 31.4 |
| ⬜ | 🔺 ใช้มือหรือขาข้างเดียวชัดเจน — เด็กปกติยังไม่มีมือถนัดจนถึงราว 12–18 เดือน [3] | 24.5 |
| ⬜ | มือข้างหนึ่งกำแน่นตลอดเวลา ในขณะที่อีกข้างเปิด [3] | 24.5 |
| ⬜ | ไม่สบตา ไม่สนใจคน หรือมีปฏิสัมพันธ์ลดลง | 24.5, 31.4 |
| ⬜ | สงสัยว่าได้ยินหรือมองเห็นไม่ดี — 🔺 ขอตรวจการได้ยินและสายตาเสมอ | 26.4, 33.2 |
| ⬜ | ตัวอ่อนปวกเปียกหรือเกร็งแข็งผิดปกติ | 24.5 |
| ⬜ | มีพฤติกรรมซ้ำ ๆ ผิดปกติ — สะบัดมือ โยกตัว เรียงของเป็นแถว | 31.4 |
| ⬜ | พฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงต่อเนื่อง | 31.4 |
| ⬜ | ครูที่โรงเรียนแสดงความกังวล | 31.4 |
| ⬜ | 💚 คุณรู้สึกว่ามีอะไรไม่ถูกต้อง แม้จะอธิบายไม่ได้ | ทุกบท |
คำถามที่ควรถามหมอทุกนัด
🗣️ และถ้าลูกเข้าโรงเรียนแล้ว — ถามครูตรง ๆ
"เทียบกับเพื่อนในห้อง ครูสังเกตเห็นอะไรที่น่ากังวลไหมคะ"
ครูเห็นเด็กวัยเดียวกันจำนวนมาก จึงเป็นแหล่งข้อมูลที่มีค่า
ข้อความสำหรับพ่อแม่ที่กำลังกังวล
ช่วงปกติของพัฒนาการกว้างกว่าที่คนคิดมาก
การเดินได้เองมีช่วงปกติตั้งแต่ 8.2 ถึง 17.6 เดือน [5] — กว้างเกือบ 10 เดือน
แต่สองอย่างนี้ไม่ขัดกัน
💚 อย่ากังวลกับตัวเลข — 🚨 แต่อย่าเพิกเฉยกับสัญญาณเตือน
การถดถอยของทักษะและความไม่สมมาตรของร่างกาย ต้องได้รับการตรวจเสมอ
และการประเมินแล้วพบว่าปกติ คือผลลัพธ์ที่ดี ไม่ใช่การเสียเวลา
📚 เอกสารอ้างอิง — ภาคผนวก ค
-
Centers for Disease Control and Prevention. CDC's developmental milestones [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/index.html
-
Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your baby by nine months [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-9mo.html
-
CanChild Centre for Childhood Disability Research, McMaster University. How to recognize and refer children with hemiplegic (unilateral) cerebral palsy [อินเทอร์เน็ต]. Hamilton (ON): CanChild; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://canchild.ca/resources/211-how-to-recognize-and-refer-children-with-hemiplegic-unilateral-cerebral-palsy/
-
Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your child by one year [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-1yr.html
-
WHO Multicentre Growth Reference Study Group. WHO Motor Development Study: windows of achievement for six gross motor development milestones. Acta Paediatr Suppl. 2006;450:86-95. เข้าถึงได้จาก: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/child-growth/child-growth-standards/indicators/motor-development-milestones/who-motor-development-study-windows-of-achievement-for-six-gross-motor-development-milestones.pdf
-
Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 18 months [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. ประกอบกับ Milestones by 15 months. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/18-months.html
-
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. การคัดกรองพัฒนาการเด็กด้วยคู่มือ DSPM และสิทธิประโยชน์บริการสร้างเสริมสุขภาพสำหรับเด็ก 0–5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/news/3404
-
Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 4 years [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/4-years.html
-
Centers for Disease Control and Prevention. Your child at 5 years — milestone checklist [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/media/pdfs/2025/05/Eng.-5-yrs-Milestone-Moments-Checklist-2021-P.pdf
⚠️ ข้อจำกัดของภาคผนวกนี้
🔺 เช็กลิสต์นี้เป็นเครื่องมือช่วยสังเกตและช่วยตั้งคำถามกับหมอ — ไม่ใช่แบบคัดกรองมาตรฐาน และไม่สามารถใช้วินิจฉัยได้
CDC ระบุว่าเอกสารในชุด "Learn the Signs. Act Early." ไม่สามารถใช้แทนเครื่องมือคัดกรองพัฒนาการที่ผ่านการตรวจสอบความตรงได้ [1]
ในประเทศไทยใช้คู่มือ DSPM ซึ่งมีการคัดกรองเข้มข้นที่อายุ 9, 18, 30 และ 42 เดือน และเป็นสิทธิประโยชน์ที่ได้ฟรี — อย่าข้ามนัดเหล่านี้ [7]
👶 สำหรับเด็กที่คลอดก่อนกำหนด ต้องใช้อายุปรับแก้ในการประเมิน (บทที่ 8.2)
🚨 หากลูกสูญเสียทักษะที่เคยทำได้ หรือมีความไม่สมมาตรของการใช้ร่างกาย — ต้องพาไปพบแพทย์โดยไม่รอนัดถัดไป
หมุดหมายอ้างอิงจากข้อมูลประชากรต่างประเทศเป็นหลัก — บริบททางภาษาและวัฒนธรรมอาจมีผลต่อการแสดงออกบางอย่าง หากมีข้อกังวลใด ๆ ให้ปรึกษาแพทย์