ภาคผนวก ซ — เอกสารอ้างอิง (รวมทั้งเล่ม)

บทที่ 1 — ในท้องตอนนี้เกิดอะไรขึ้นบ้าง

29 รายการ

1. Mayo Clinic. Fetal development: The 3rd trimester [อินเทอร์เน็ต]. Rochester (MN): Mayo Foundation for Medical Education and Research; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/in-depth/fetal-development/art-20045997
2. Andescavage NN, du Plessis A, McCarter R, Serag A, Evangelou I, Vezina G, และคณะ. Complex trajectories of brain development in the healthy human fetus. Cereb Cortex. 2017;27(11):5274-83.
3. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 713: Antenatal corticosteroid therapy for fetal maturation. Obstet Gynecol. 2017;130(2):e102-9.
4. Moragas A, Torán N. Prenatal development of brown adipose tissue in man: a morphometric and biomathematical study. Biol Neonate. 1983;43(1-2):80-5.
5. Kovacs CS. Bone development and mineral homeostasis in the fetus and neonate: roles of the calciotropic and phosphotropic hormones. Physiol Rev. 2014;94(4):1143-218.
6. Palmeira P, Quinello C, Silveira-Lessa AL, Zago CA, Carneiro-Sampaio M. IgG placental transfer in healthy and pathological pregnancies. Clin Dev Immunol. 2012;2012:985646.
7. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการฝากครรภ์สำหรับบุคลากรสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย; 2565. เข้าถึงได้จาก: https://cloud-atg.moph.go.th/promote/sites/default/files/คู่มือANC.pdf
8. Lau C. Development of suck and swallow mechanisms in infants. Ann Nutr Metab. 2015;66 Suppl 5:7-14.
9. World Health Organization. Preterm birth [อินเทอร์เน็ต]. Geneva: WHO; 2023 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preterm-birth
10. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. เด็กไทย 1 ใน 10 คลอดก่อนกำหนด เสี่ยงพิการ-เสียชีวิตสูง กรมอนามัยย้ำฝากครรภ์เร็วช่วยลดเสี่ยง [อินเทอร์เน็ต]. Hfocus; 2569 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2026/05/38011
11. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. การนับลูกดิ้น [อินเทอร์เน็ต]. อนามัยมีเดีย; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/infographics/info611_pregnant_14/
12. Bellussi F, Po' G, Livi A, Saccone G, De Vivo V, Oliver EA, และคณะ. Fetal movement counting and perinatal mortality: a systematic review and meta-analysis. Obstet Gynecol. 2020;135(2):453-62.
13. Niles KM, Jain V, Chan C, Choo S, Dore S, Kiely DJ, และคณะ; Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada. Guideline No. 441: Antenatal fetal health surveillance. J Obstet Gynaecol Can. 2023;45(9):665-677.e3.
14. Norman JE, Heazell AEP, Rodriguez A, Weir CJ, Stock SJE, Calderwood CJ, และคณะ. Awareness of fetal movements and care package to reduce fetal mortality (AFFIRM): a stepped wedge, cluster-randomised trial. Lancet. 2018;392(10158):1629-38.
15. American College of Obstetricians and Gynecologists. Antepartum fetal surveillance: ACOG Practice Bulletin No. 229. Obstet Gynecol. 2021;137(6):e116-27.
16. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 579: Definition of term pregnancy. Obstet Gynecol. 2013;122(5):1139-40. (ยืนยันความถูกต้องอีกครั้ง พ.ศ. 2566). เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2013/11/definition-of-term-pregnancy
17. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. Redefining "term" pregnancy [อินเทอร์เน็ต]. Bethesda (MD): NICHD; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nichd.nih.gov/newsroom/resources/spotlight/102413-redefining-term
18. Tita ATN, Landon MB, Spong CY, Lai Y, Leveno KJ, Varner MW, และคณะ. Timing of elective repeat cesarean delivery at term and neonatal outcomes. N Engl J Med. 2009;360(2):111-20.
19. Grobman WA, Rice MM, Reddy UM, Tita ATN, Silver RM, Mallett G, และคณะ. Labor induction versus expectant management in low-risk nulliparous women. N Engl J Med. 2018;379(6):513-23.
20. American College of Obstetricians and Gynecologists; Society for Maternal-Fetal Medicine. Practice Advisory: Clinical guidance for integration of the findings of the ARRIVE trial — labor induction versus expectant management in low-risk nulliparous women. Washington (DC): ACOG; 2018.
21. World Health Organization. WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. Geneva: World Health Organization; 2016. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/publications/i/item/9789241549912
22. ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติ: การดูแลสตรีตั้งครรภ์ (Prenatal care). กรุงเทพฯ: ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. เข้าถึงได้จาก: https://www.rtcog.or.th/files/1685345623_d8d75aab0a3f9b6bc66a.pdf
23. American College of Obstetricians and Gynecologists. Gestational diabetes mellitus: ACOG Practice Bulletin No. 190. Obstet Gynecol. 2018;131(2):e49-64.
24. Feig DS, Berger H, Donovan L, Godbout A, Kader T, Keely E, และคณะ; Diabetes Canada Clinical Practice Guidelines Expert Committee. Diabetes and pregnancy. Can J Diabetes. 2018;42 Suppl 1:S255-82. เข้าถึงได้จาก: https://guidelines.diabetes.ca/cpg/chapter36
25. Hong Kong Department of Health, Family Health Service. การป้องกันการติดเชื้อ Streptococcus กลุ่ม B ในเด็กแรกเกิด (ฉบับภาษาไทย) [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.fhs.gov.hk/english/other_languages/thai/women_health/antenatal_care/antenatal_care/478.html
26. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 797: Prevention of group B streptococcal early-onset disease in newborns. Obstet Gynecol. 2020;135(2):e51-72. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2020/02/prevention-of-group-b-streptococcal-early-onset-disease-in-newborns
27. Money D, Allen VM; Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada. No. 298 — The prevention of early-onset neonatal group B streptococcal disease. J Obstet Gynaecol Can. 2018;40(8):e665-74.
28. Dudley NJ. A systematic review of the ultrasound estimation of fetal weight. Ultrasound Obstet Gynecol. 2005;25(1):80-9.
29. American College of Obstetricians and Gynecologists. Macrosomia: ACOG Practice Bulletin No. 216. Obstet Gynecol. 2020;135(1):e18-35.

บทที่ 2 — ดูแลร่างกายแม่ในโค้งสุดท้าย

20 รายการ

1. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการฝากครรภ์สำหรับบุคลากรสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย; 2565. เข้าถึงได้จาก: https://cloud-atg.moph.go.th/promote/sites/default/files/คู่มือANC.pdf
2. Meteerattanapipat P, Phupong V. Efficacy of alginate-based reflux suppressant and magnesium-aluminium antacid gel for treatment of heartburn in pregnancy: a randomized double-blind controlled trial. Sci Rep. 2017;7:44830.
3. Zhou K, West HM, Zhang J, Xu L, Li W. Interventions for leg cramps in pregnancy. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(8):CD010655.
4. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 548: Weight gain during pregnancy. Obstet Gynecol. 2013;121(1):210-2. (ยืนยันความถูกต้องอีกครั้ง). เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2013/01/weight-gain-during-pregnancy
5. Institute of Medicine (US) and National Research Council (US) Committee to Reexamine IOM Pregnancy Weight Guidelines; Rasmussen KM, Yaktine AL, บรรณาธิการ. Weight gain during pregnancy: reexamining the guidelines. Washington (DC): National Academies Press; 2009. เข้าถึงได้จาก: https://www.nationalacademies.org/read/12584
6. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการควบคุมและป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก. นนทบุรี: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย. เข้าถึงได้จาก: https://nutrition2.anamai.moph.go.th/th/anemia
7. World Health Organization. WHO recommendation: calcium supplementation during pregnancy for prevention of pre-eclampsia and its complications. Geneva: World Health Organization; 2018. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550451
8. U.S. Food and Drug Administration; U.S. Environmental Protection Agency. Advice about eating fish: for those who might become or are pregnant or breastfeeding and children ages 1–11 years [อินเทอร์เน็ต]. Silver Spring (MD): FDA; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.fda.gov/food/consumers/advice-about-eating-fish
9. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 462: Moderate caffeine consumption during pregnancy. Obstet Gynecol. 2010;116(2 Pt 1):467-8. (ยืนยันความถูกต้องอีกครั้ง)
10. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 743: Low-dose aspirin use during pregnancy. Obstet Gynecol. 2018;132(1):e44-52. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2018/07/low-dose-aspirin-use-during-pregnancy
11. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 804: Physical activity and exercise during pregnancy and the postpartum period. Obstet Gynecol. 2020;135(4):e178-88. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2020/04/physical-activity-and-exercise-during-pregnancy-and-the-postpartum-period
12. Cronin RS, Li M, Thompson JMD, Gordon A, Raynes-Greenow CH, Heazell AEP, และคณะ. An individual participant data meta-analysis of maternal going-to-sleep position, interactions with fetal vulnerability, and the risk of late stillbirth. EClinicalMedicine. 2019;10:49-57.
13. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568. ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 142 (7 พฤศจิกายน 2568). มีผลใช้บังคับ 7 ธันวาคม 2568.
14. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 746: Air travel during pregnancy. Obstet Gynecol. 2018;132(2):e64-6. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2018/08/air-travel-during-pregnancy
15. Centers for Disease Control and Prevention. Guidelines for vaccinating pregnant women [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/vaccines-pregnancy/hcp/vaccination-guidelines/index.html
16. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 718: Update on immunization and pregnancy — tetanus, diphtheria, and pertussis vaccination. Obstet Gynecol. 2017;130(3):e153-7. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2017/09/update-on-immunization-and-pregnancy-tetanus-diphtheria-and-pertussis-vaccination
17. American College of Obstetricians and Gynecologists. ACOG releases updated maternal immunization guidance for COVID-19, influenza, and RSV [ข่าวประชาสัมพันธ์]. Washington (DC): ACOG; 2568. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/news/news-releases/2025/08/acog-releases-updated-maternal-immunization-guidance-covid-influenza-rsv
18. Centers for Disease Control and Prevention. RSV vaccine guidance for pregnant women [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 19 ธันวาคม 2568 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/rsv/hcp/vaccine-clinical-guidance/pregnant-people.html
19. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Statement No. 26: Maternal immunizations / 2026 maternal immunization schedule. Washington (DC): ACOG; 2569. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical-information/maternal-immunization-schedule
20. Miller K. ACOG releases 2026 maternal immunization schedule [อินเทอร์เน็ต]. Conexiant ObGyn; 12 มิถุนายน 2569 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://conexiant.com/obgyn/articles/acog-releases-2026-maternal-immunization-schedule/

บทที่ 3 — เตรียมบ้าน เตรียมของ เตรียมเงิน

8 รายการ

1. Moon RY, Carlin RF, Hand I; American Academy of Pediatrics Task Force on Sudden Infant Death Syndrome and Committee on Fetus and Newborn. Sleep-related infant deaths: updated 2022 recommendations for reducing infant deaths in the sleep environment. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057990. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/150/1/e2022057990/188304/
2. กรมประชาสัมพันธ์ สำนักนายกรัฐมนตรี. ผู้ปกครองต้องรู้! คาร์ซีทมีผลบังคับใช้แล้ว ถ้าไม่มีต้องปฏิบัติตามสามข้ออย่างเคร่งครัด [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมประชาสัมพันธ์; 18 สิงหาคม 2566 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. อ้างอิงพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2565 และประกาศสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2566. เข้าถึงได้จาก: https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/207121
3. Durbin DR, Hoffman BD; American Academy of Pediatrics Council on Injury, Violence, and Poison Prevention. Child passenger safety. Pediatrics. 2018;142(5):e20182460.
4. สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. คู่มือทางการทะเบียน: การแจ้งเกิด [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. อ้างอิงพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534. เข้าถึงได้จาก: https://www.bora.dopa.go.th/callcenter1548/guidebook
5. สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน. สิทธิประโยชน์กรณีคลอดบุตรและกรณีสงเคราะห์บุตร [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานประกันสังคม; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.sso.go.th
6. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568. ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 142 (7 พฤศจิกายน 2568). มีผลใช้บังคับ 7 ธันวาคม 2568.
7. กรมกิจการเด็กและเยาวชน กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. โครงการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: http://csgcheck.dcy.go.th
8. ประชาชาติธุรกิจ. บอร์ดเด็กเคาะเงินอุดหนุนเด็กแรกเกิดถ้วนหน้า 600 บาท เริ่มปีงบฯ 2570 [อินเทอร์เน็ต]. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.prachachat.net/politics/news-2037636

บทที่ 4 — 💚 เตรียมใจ: สุขภาพจิตพ่อแม่ก่อนลูกเกิด

12 รายการ

1. Yin X, Sun N, Jiang N, Xu X, Gan Y, Zhang J, และคณะ. Prevalence and associated factors of antenatal depression: systematic reviews and meta-analyses. Clin Psychol Rev. 2021;83:101932.
2. Abdul Aziz H, และคณะ. Global prevalence of depression, anxiety, and stress symptoms in different trimesters of pregnancy: a meta-analysis and meta-regression. J Psychiatr Res. 2025;181:528-46. doi:10.1016/j.jpsychires.2024.11.070. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39700731/
3. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/273713
4. American College of Obstetricians and Gynecologists. Screening and diagnosis of mental health conditions during pregnancy and postpartum: ACOG Clinical Practice Guideline No. 4. Obstet Gynecol. 2023;141(6):1232-61. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/clinical-practice-guideline/articles/2023/06/screening-and-diagnosis-of-mental-health-conditions-during-pregnancy-and-postpartum
5. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการฝากครรภ์สำหรับบุคลากรสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย; 2565. เข้าถึงได้จาก: https://cloud-atg.moph.go.th/promote/sites/default/files/คู่มือANC.pdf
6. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แบบคัดกรองและประเมินโรคซึมเศร้า และแบบประเมินการฆ่าตัวตาย (2Q, 9Q, 8Q) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/test/download/view.asp?id=22
7. American College of Obstetricians and Gynecologists. Treatment and management of mental health conditions during pregnancy and postpartum: ACOG Clinical Practice Guideline No. 5. Obstet Gynecol. 2023;141(6):1262-88. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/clinical-practice-guideline/articles/2023/06/treatment-and-management-of-mental-health-conditions-during-pregnancy-and-postpartum
8. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323: การให้การปรึกษาทางโทรศัพท์ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th
9. Doss BD, Rhoades GK, Stanley SM, Markman HJ. The effect of the transition to parenthood on relationship quality: an 8-year prospective study. J Pers Soc Psychol. 2009;96(3):601-19.
10. Mitnick DM, Heyman RE, Smith Slep AM. Changes in relationship satisfaction across the transition to parenthood: a meta-analysis. J Fam Psychol. 2009;23(6):848-52.
11. Rao WW, Zhu XM, Zong QQ, Zhang Q, Hall BJ, Ungvari GS, และคณะ. Prevalence of prenatal and postpartum depression in fathers: a comprehensive meta-analysis of observational surveys. J Affect Disord. 2020;263:491-9.
12. Ramchandani P, Stein A, Evans J, O'Connor TG; ALSPAC Study Team. Paternal depression in the postnatal period and child development: a prospective population study. Lancet. 2005;365(9478):2201-5.

บทที่ 5 — วันคลอด: สิ่งที่จะเกิดขึ้นจริง

13 รายการ

1. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการฝากครรภ์สำหรับบุคลากรสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย; 2565. เข้าถึงได้จาก: https://cloud-atg.moph.go.th/promote/sites/default/files/คู่มือANC.pdf
2. American College of Obstetricians and Gynecologists; Society for Maternal-Fetal Medicine. Obstetric Care Consensus No. 1: Safe prevention of the primary cesarean delivery. Obstet Gynecol. 2014;123(3):693-711. (ยืนยันความถูกต้องอีกครั้ง พ.ศ. 2562). เข้าถึงได้จาก: https://www.ajog.org/article/S0002-9378(14)00055-6/fulltext
3. American College of Obstetricians and Gynecologists. First and second stage labor management: ACOG Clinical Practice Guideline No. 8. Obstet Gynecol. 2024;143(1):144-62. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/clinical-practice-guideline/articles/2024/01/first-and-second-stage-labor-management
4. American College of Obstetricians and Gynecologists. How to tell when labor begins [อินเทอร์เน็ต]. Washington (DC): ACOG; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/womens-health/faqs/how-to-tell-when-labor-begins
5. Liabsuetrakul T, Sukmanee J, Thungthong J, Lumbiganon P. Trend of cesarean section rates and correlations with adverse maternal and neonatal outcomes: a secondary analysis of Thai Universal Coverage Scheme data. AJP Rep. 2019;9(4):e328-36. เข้าถึงได้จาก: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6821536/
6. World Health Organization. WHO statement on caesarean section rates. Geneva: World Health Organization; 2015. WHO/RHR/15.02. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5034743/
7. Silver RM, Landon MB, Rouse DJ, Leveno KJ, Spong CY, Thom EA, และคณะ; National Institute of Child Health and Human Development Maternal-Fetal Medicine Units Network. Maternal morbidity associated with multiple repeat cesarean deliveries. Obstet Gynecol. 2006;107(6):1226-32.
8. American College of Obstetricians and Gynecologists. ACOG Practice Bulletin No. 205: Vaginal birth after cesarean delivery. Obstet Gynecol. 2019;133(2):e110-27.
9. Bohren MA, Hofmeyr GJ, Sakala C, Fukuzawa RK, Cuthbert A. Continuous support for women during childbirth. Cochrane Database Syst Rev. 2017;7(7):CD003766.
10. Samitivej Hospitals. คลอดธรรมชาติกับการระงับปวด [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/คลอดธรรมชาติ
11. Anim-Somuah M, Smyth RM, Cyna AM, Cuthbert A. Epidural versus non-epidural or no analgesia for pain management in labour. Cochrane Database Syst Rev. 2018;5(5):CD000331.
12. Smith LA, Burns E, Cuthbert A. Parenteral opioids for maternal pain management in labour. Cochrane Database Syst Rev. 2018;6(6):CD007396.
13. Anesthesia Patient Safety Foundation. Safety and utility of nitrous oxide for labor analgesia [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.apsf.org/article/safety-and-utility-of-nitrous-oxide-for-labor-analgesia/

บทที่ 6 — ชั่วโมงทอง (Golden Hour) และการดูแลแรกรับ

7 รายการ

1. Moore ER, Bergman N, Anderson GC, Medley N, และคณะ. Immediate or early skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants. Cochrane Database Syst Rev. 2025;(CD003519.pub5). เข้าถึงได้จาก: https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD003519.pub5/full
2. American College of Obstetricians and Gynecologists; American Academy of Pediatrics Committee on Fetus and Newborn. Committee Opinion No. 644: The Apgar score. Obstet Gynecol. 2015;126(4):e52-5. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2015/10/the-apgar-score
3. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 814: Delayed umbilical cord clamping after birth. Obstet Gynecol. 2020;136(6):e100-6. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2020/12/delayed-umbilical-cord-clamping-after-birth
4. Hand I, Noble L, Abrams SA; American Academy of Pediatrics Committee on Fetus and Newborn. Vitamin K and the newborn infant. Pediatrics. 2022;149(3):e2021056036. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article-abstract/149/3/e2021056036/184866
5. US Preventive Services Task Force; Curry SJ, Krist AH, Owens DK, และคณะ. Ocular prophylaxis for gonococcal ophthalmia neonatorum: US Preventive Services Task Force reaffirmation recommendation statement. JAMA. 2019;321(4):394-8. เข้าถึงได้จาก: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/ocular-prophylaxis-for-gonococcal-ophthalmia-neonatorum-preventive-medication
6. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กำหนดการให้วัคซีนตามแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของกระทรวงสาธารณสุข. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/dcd/files/1_Vaccine%20Schedule%202566_V3.pdf
7. DiTomasso D, Cloud M. Systematic review of expected weight changes after birth for full-term, breastfed newborns. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2019;48(6):593-603. เข้าถึงได้จาก: https://www.jognn.org/article/S0884-2175(19)30438-1/abstract

บทที่ 7 — การคัดกรองทารกแรกเกิดที่ห้ามพลาด

7 รายการ

1. กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. การเพิ่มศักยภาพการตรวจคัดกรองทารกแรกเกิดแบบเพิ่มจำนวนโรค 40 โรค [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/05/34105
2. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สิทธิประโยชน์การตรวจคัดกรองโรคพันธุกรรมเมตาบอลิก (IEM) ในทารกแรกเกิด 40 โรค ด้วยเครื่อง Tandem Mass Spectrometry [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thecoverage.info/news/content/8824
3. National Health Security Office (Thailand). Every Thai newborn to get free hearing tests [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: NHSO; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://eng.nhso.go.th/view/1/DescriptionNews/Every-Thai-newborn-to-get-free-hearing-tests/456/EN-US
4. Joint Committee on Infant Hearing. Year 2019 position statement: principles and guidelines for early hearing detection and intervention programs. J Early Hear Detect Interv. 2019;4(2):1-44. เข้าถึงได้จาก: https://www.jcih.org/JCIH_2019_Executive_Summary.pdf
5. Martin GR, Ewer AK, Gaviglio A, Hom LA, Saarinen A, Sontag M, และคณะ. Updated strategies for pulse oximetry screening for critical congenital heart disease. Pediatrics. 2020;146(1):e20191650. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/146/1/e20191650/77026/
6. American Academy of Pediatrics. Newborn screening for critical congenital heart disease: a new algorithm and other updated recommendations — clinical report. Pediatrics. 2025;155(1):e2024069667. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/155/1/e2024069667/200337/
7. Plana MN, Zamora J, Suresh G, Fernandez-Pineda L, Thangaratinam S, Ewer AK. Pulse oximetry screening for critical congenital heart defects. Cochrane Database Syst Rev. 2018;3(3):CD011912.

บทที่ 8 — เมื่อลูกต้องอยู่ NICU หรือคลอดก่อนกำหนด

6 รายการ

1. World Health Organization. WHO recommendations for care of the preterm or low-birth-weight infant. Geneva: World Health Organization; 2022. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/events/detail/2022/11/17/default-calendar/launch-of-the-who-recommendations-for-care-of-the-preterm-or-low-birth-weight-infant
2. American Academy of Pediatrics. Corrected age for preemies [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/preemie/Pages/Corrected-Age-For-Preemies.aspx
3. WHO Immediate KMC Study Group. Immediate "kangaroo mother care" and survival of infants with low birth weight. N Engl J Med. 2021;384(21):2028-38. เข้าถึงได้จาก: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2026486
4. Quigley M, Embleton ND, Meader N, McGuire W. Donor human milk for preventing necrotising enterocolitis in very preterm or very low-birthweight infants. Cochrane Database Syst Rev. 2024;(CD002971.pub6). เข้าถึงได้จาก: https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD002971.pub6/full
5. Shetty AP, Halemani K, Issac A, และคณะ. Prevalence of anxiety, depression, and stress among parents of neonates admitted to neonatal intensive care unit: a systematic review and meta-analysis. Clin Exp Pediatr. 2024;67(2):104-15. เข้าถึงได้จาก: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10839189/
6. Parent mental health interventions in the NICU: a systematic review and meta-analysis [อินเทอร์เน็ต]. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. รายงานผลการทบทวนงานวิจัย 160 การศึกษา ในพ่อแม่ 16,639 ราย. เข้าถึงได้จาก: https://www.researchgate.net/publication/408507672_Parent_Mental_Health_Interventions_in_the_NICU_A_Systematic_Review_and_Meta-Analysis

บทที่ 9 — อ่านร่างกายลูก: ปกติที่พ่อแม่มักตกใจ

9 รายการ

1. Jacob K, Hoerter JE. Caput succedaneum. ใน: StatPearls [อินเทอร์เน็ต]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK574534/
2. Kiesler J, Ricer R. The abnormal fontanel. Am Fam Physician. 2003;67(12):2547-52. เข้าถึงได้จาก: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2003/0615/p2547.html
3. Nixon RB, Helveston EM, Miller K, Archer SM, Ellis FD. Incidence of strabismus in neonates. Am J Ophthalmol. 1985;100(6):798-801. · ประกอบกับข้อมูลทบทวนเรื่องภาวะตาเหล่ชั่วคราวในทารก เข้าถึงได้จาก: https://www.seevividly.com/info/Lazy_Eye/Strabismus/Transient_Strabismus
4. Medela. Oral thrush in babies: signs, symptoms and prevention [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.medela.com/en/breastfeeding-pumping/articles/breastfeeding-challenges/oral-thrush-in-babies-signs-symptoms-and-prevention
5. University of Florida Health. Hormonal effects in newborns [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ufhealth.org/conditions-and-treatments/hormonal-effects-in-newborns
6. O'Connor NR, McLaughlin MR, Ham P. Newborn skin: part I — common rashes. Am Fam Physician. 2008;77(1):47-52. เข้าถึงได้จาก: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2008/0101/p47.html
7. Hermansen CL, Mahajan A. Newborn respiratory distress. Am Fam Physician. 2015;92(11):994-1002. เข้าถึงได้จาก: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2015/1201/p994.html
8. Modrell AK, Tadi P. Primitive reflexes. ใน: StatPearls [อินเทอร์เน็ต]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554606/
9. Children's Hospital of Philadelphia. Newborn senses [อินเทอร์เน็ต]. Philadelphia (PA): CHOP; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.chop.edu/pages/newborn-senses

บทที่ 10 — การให้นมแม่: เริ่มต้นให้ถูกตั้งแต่วันแรก

7 รายการ

1. Meek JY, Noble L; Section on Breastfeeding, American Academy of Pediatrics. Policy statement: breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057988. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/150/1/e2022057988/188347/
2. World Health Organization. Infant and young child feeding [อินเทอร์เน็ต]. Geneva: WHO; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding
3. USDA WIC Breastfeeding Support. Steps and signs of a good latch [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://wicbreastfeeding.fns.usda.gov/steps-and-signs-good-latch
4. American Academy of Pediatrics. How to tell if your breastfed baby is getting enough milk [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/breastfeeding/Pages/How-to-Tell-if-Baby-is-Getting-Enough-Milk.aspx
5. Mitchell KB, Johnson HM, Rodríguez JM, Eglash A, Scherzinger C, Zakarija-Grkovic I, และคณะ. Academy of Breastfeeding Medicine Clinical Protocol #36: the mastitis spectrum, revised 2022. Breastfeed Med. 2022;17(5):360-76.
6. American Academy of Pediatrics. Identification and management of ankyloglossia and its effect on breastfeeding in infants: clinical report [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/aapnews/news/29421/AAP-When-breastfeeding-problems-arise-in-infant
7. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ชุดสิทธิประโยชน์ "เด็กฉลาดด้วยธาตุเหล็ก": ยาน้ำเสริมธาตุเหล็กและการคัดกรองภาวะโลหิตจางในเด็ก [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี; 2568–2569 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/17126822/

บทที่ 11 — นมผสมและการให้นมแบบผสมผสาน

5 รายการ

1. World Health Organization; Food and Agriculture Organization of the United Nations. Safe preparation, storage and handling of powdered infant formula: guidelines. Geneva: World Health Organization; 2007. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/publications/i/item/9789241595414
2. American Academy of Pediatrics. Amount and schedule of baby formula feedings [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/formula-feeding/Pages/amount-and-schedule-of-formula-feedings.aspx
3. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. พระราชบัญญัติควบคุมการส่งเสริมการตลาดอาหารสำหรับทารกและเด็กเล็ก พ.ศ. 2560 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://milkcode.anamai.moph.go.th/th/
4. พระราชบัญญัติควบคุมการส่งเสริมการตลาดอาหารสำหรับทารกและเด็กเล็ก พ.ศ. 2560. ราชกิจจานุเบกษา (10 กรกฎาคม 2560). มีผลใช้บังคับ 9 กันยายน 2560.
5. Centers for Disease Control and Prevention. Proper storage and preparation of breast milk [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/breastfeeding/pdf/humanmilk-en-5x7-508.pdf

บทที่ 12 — งานประจำวัน: อึ ฉี่ อาบน้ำ สะดือ

8 รายการ

1. Chen SM, Chang MH, Du JC, Lin CC, Chen AC, Lee HC, และคณะ. Screening for biliary atresia by infant stool color card in Taiwan. Pediatrics. 2006;117(4):1147-54. · และ Hsiao CH, และคณะ. Universal screening for biliary atresia using an infant stool color card. Hepatology. 2008;47(4):1233-40.
2. Tanpowpong P, และคณะ. Use of stool color card as screening tool for biliary atresia in resource-constraint country [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. รายงานการศึกษาในโรงพยาบาล 5 แห่งในประเทศไทย ระหว่าง ตุลาคม 2563 – ธันวาคม 2564. เข้าถึงได้จาก: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11234486/
3. Horii KA, Prossick TA. Overview of diaper dermatitis. ใน: Diaper dermatitis — clinical features, diagnosis, and management [อินเทอร์เน็ต]. StatPearls / Consultant360; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559067/
4. American Academy of Pediatrics. Bathing your baby [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/bathing-skin-care/Pages/Bathing-Your-Newborn.aspx
5. World Health Organization. WHO recommendations on postnatal care of the mother and newborn: umbilical cord care. Geneva: World Health Organization. · และ Stewart D, Benitz W; American Academy of Pediatrics Committee on Fetus and Newborn. Umbilical cord care in the newborn infant. Pediatrics. 2016;138(3):e20162149. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/138/3/e20162149/52610/
6. International Hip Dysplasia Institute. Hip-healthy swaddling [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. · และ American Academy of Pediatrics. Practice safe swaddling to protect baby's hips. AAP News. 2011;32(9):11. เข้าถึงได้จาก: https://hipdysplasia.org/infant-child/hip-healthy-swaddling/
7. Moon RY, Carlin RF, Hand I; American Academy of Pediatrics Task Force on Sudden Infant Death Syndrome. Sleep-related infant deaths: updated 2022 recommendations for reducing infant deaths in the sleep environment. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057990.
8. UK Sling Consortium. The T.I.C.K.S. rule for safe babywearing [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://babyslingsafety.co.uk/ticks.pdf

บทที่ 13 — การนอนที่ปลอดภัยและการป้องกัน SIDS

5 รายการ

1. Moon RY, Carlin RF, Hand I; American Academy of Pediatrics Task Force on Sudden Infant Death Syndrome and Committee on Fetus and Newborn. Sleep-related infant deaths: updated 2022 recommendations for reducing infant deaths in the sleep environment. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057990. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/150/1/e2022057990/188304/
2. Moon RY, Carlin RF, Hand I; American Academy of Pediatrics Task Force on Sudden Infant Death Syndrome. Evidence base for 2022 updated recommendations for a safe infant sleeping environment to reduce the risk of sleep-related infant deaths. Pediatrics. 2022;150(1):e2022057991. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/150/1/e2022057991/188305/
3. American Academy of Pediatrics. How to keep your sleeping baby safe: AAP policy explained [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/sleep/Pages/a-parents-guide-to-safe-sleep.aspx
4. สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี กรมการแพทย์. โรค SIDS หรือโรคไหลตายในทารก ภัยเงียบที่ควรรู้ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.childrenhospital.go.th
5. Pathways.org. Tummy time: essential guide for parents [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. · ประกอบกับ American Academy of Pediatrics. Differentiating infant head shape abnormalities: clinical report [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org. เข้าถึงได้จาก: https://pathways.org/topics-of-development/tummy-time

บทที่ 14 — ตัวเหลืองและปัญหาที่พบบ่อยใน 28 วันแรก

8 รายการ

1. Kemper AR, Newman TB, Slaughter JL, Maisels MJ, Watchko JF, Downs SM, และคณะ. Clinical practice guideline revision: management of hyperbilirubinemia in the newborn infant 35 or more weeks of gestation. Pediatrics. 2022;150(3):e2022058859. เข้าถึงได้จาก: https://www.aap.org/en/patient-care/hyperbilirubinemia/
2. American Academy of Pediatrics. Frequently asked questions about the 2022 AAP guideline on the management of hyperbilirubinemia [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.aap.org/en/patient-care/hyperbilirubinemia/frequently-asked-questions-about-the-2022-aap-guideline-on-the-management-of-hyperbilirubinemia/
3. Pantell RH, Roberts KB, Adams WG, Dreyer BP, Kuppermann N, O'Leary ST, และคณะ; American Academy of Pediatrics Subcommittee on Febrile Infants. Evaluation and management of well-appearing febrile infants 8 to 60 days old. Pediatrics. 2021;148(2):e2021052228. เข้าถึงได้จาก: https://www.aap.org/en/patient-care/infant-fever/
4. Lightdale JR, Gremse DA; American Academy of Pediatrics Section on Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition. Gastroesophageal reflux: management guidance for the pediatrician. Pediatrics. 2013;131(5):e1684-95. · ประกอบกับ Merck Manual Professional Edition. Gastroesophageal reflux in infants [อินเทอร์เน็ต]. เข้าถึงได้จาก: https://www.merckmanuals.com/professional/pediatrics/gastrointestinal-disorders-in-neonates-and-infants/gastroesophageal-reflux-in-infants
5. Rosen R, Vandenplas Y, Singendonk M, Cabana M, DiLorenzo C, Gottrand F, และคณะ. Pediatric gastroesophageal reflux clinical practice guidelines: joint recommendations of NASPGHAN and ESPGHAN. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2018;66(3):516-54. เข้าถึงได้จาก: https://www.naspghan.org/files/documents/pdfs/position-papers/FINAL%20-%20JPGN%20GERD%20guideline.pdf
6. American Academy of Pediatrics. Choosing Wisely: avoid referring most children with umbilical hernias to a pediatric surgeon until around age four to five years [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.aafp.org/pubs/afp/collections/choosing-wisely/417.html
7. Kolon TF, Herndon CDA, Baker LA, Baskin LS, Baxter CG, Cheng EY, และคณะ; American Urological Association. Evaluation and treatment of cryptorchidism: AUA guideline. J Urol. 2014;192(2):337-45.
8. American Academy of Ophthalmology. Congenital nasolacrimal duct obstruction: optimal time to intervene [อินเทอร์เน็ต]. San Francisco (CA): AAO; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.aao.org/eyenet/article/nasolacrimal-duct-obstruction-6

บทที่ 15 — 💚 แม่และพ่อในเดือนแรก

7 รายการ

1. Centers for Disease Control and Prevention. Urgent maternal warning signs: HEAR HER campaign [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/hearher/pregnant-postpartum/index.html
2. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 736: Optimizing postpartum care. Obstet Gynecol. 2018;131(5):e140-50. เข้าถึงได้จาก: https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committee-opinion/articles/2018/05/optimizing-postpartum-care
3. Rezaie-Keikhaie K, และคณะ. Maternity blues: a narrative review. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9863514/
4. American College of Obstetricians and Gynecologists. Screening and diagnosis of mental health conditions during pregnancy and postpartum: ACOG Clinical Practice Guideline No. 4. Obstet Gynecol. 2023;141(6):1232-61.
5. Raza SK, Raza S. Postpartum psychosis. ใน: StatPearls [อินเทอร์เน็ต]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK544304/
6. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แบบคัดกรองและประเมินโรคซึมเศร้า และแบบประเมินการฆ่าตัวตาย (2Q, 9Q, 8Q) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/test/download/view.asp?id=22
7. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th

บทที่ 16 — พัฒนาการเดือนที่ 1–6

7 รายการ

1. Zubler JM, Wiggins LD, Macias MM, Whitaker TM, Shaw JS, Squires JK, และคณะ. Evidence-informed milestones for developmental surveillance tools. Pediatrics. 2022;149(3):e2021052138.
2. American Academy of Family Physicians. CDC's revised developmental milestone checklists [บทบรรณาธิการ]. Am Fam Physician. 2022;106(4). เข้าถึงได้จาก: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2022/1000/editorial-cdc-developmental-milestone-checklist.html
3. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 2 months: Learn the Signs. Act Early. [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/2-months.html
4. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 4 months: Learn the Signs. Act Early. [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/4-months.html
5. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 6 months: Learn the Signs. Act Early. [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/6-months.html
6. Center on the Developing Child, Harvard University. Serve and return interaction shapes brain circuitry: 5 steps for brain-building serve and return [อินเทอร์เน็ต]. Cambridge (MA): Harvard University; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://developingchild.harvard.edu/resources/5-steps-for-brain-building-serve-and-return/
7. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย (DSPM) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://hp.anamai.moph.go.th/th/mch-emag/224074

บทที่ 17 — วัคซีน: เกราะที่สร้างให้ลูกได้

6 รายการ

1. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กำหนดการให้วัคซีนตามแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคของกระทรวงสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กองโรคป้องกันด้วยวัคซีน กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/dcd/files/1_Vaccine%20Schedule%202566_V3.pdf
2. องค์การเภสัชกรรม ร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. การบรรจุวัคซีนโรตาเข้าในแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค (EPI Program) ปีงบประมาณ 2563 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://scm.gpo.or.th/vmi_next/nhso/epi1
3. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. เตรียมบรรจุวัคซีน PCV ในแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ให้เด็กไทยฉีดฟรีทั่วประเทศ ปีงบประมาณ 2570 [อินเทอร์เน็ต]. Hfocus; 2569 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2026/05/38057
4. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กำหนดการให้วัคซีนกรณีล่าช้า [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://guruvaccine.com/กำหนดให้วัคซีนกรณี-ล่าช้า-ของกระทรวง/
5. สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย. ตารางการให้วัคซีนในเด็กไทย แนะนำโดยสมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: PIDST; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pidst.or.th
6. กองโรคป้องกันด้วยวัคซีน กรมควบคุมโรค. มาตรฐานการดำเนินงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/dvp/files/1.%20EPI%20standard%20manual%20yr%2064%20on%2020210105.pdf

บทที่ 18 — การนอน: จากไร้ระเบียบสู่มีจังหวะ

6 รายการ

1. Paruthi S, Brooks LJ, D'Ambrosio C, Hall WA, Kotagal S, Lloyd RM, และคณะ. Recommended amount of sleep for pediatric populations: a consensus statement of the American Academy of Sleep Medicine. J Clin Sleep Med. 2016;12(6):785-6. เข้าถึงได้จาก: https://aasm.org/resources/pdf/pediatricsleepdurationconsensus.pdf
2. American Academy of Pediatrics. AAP endorses new recommendations on sleep times [อินเทอร์เน็ต]. AAP News; 2559 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/aapnews/news/6630/AAP-endorses-new-recommendations-on-sleep-times
3. Mindell JA, Telofski LS, Wiegand B, Kurtz ES. A nightly bedtime routine: impact on sleep in young children and maternal mood. Sleep. 2009;32(5):599-606. เข้าถึงได้จาก: https://aasm.org/study-shows-institution-of-a-consistent-nightly-bedtime-routine-improves-sleep-in-infants-and-toddlers-as-well-as-maternal-mood/
4. Gradisar M, Jackson K, Spurrier NJ, Gibson J, Whitham J, Williams AS, และคณะ. Behavioral interventions for infant sleep problems: a randomized controlled trial. Pediatrics. 2016;137(6):e20151486. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/137/6/e20151486/52401/
5. Oster E. Are sleep regressions real? [อินเทอร์เน็ต]. ParentData; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. บทวิเคราะห์ข้อมูลการนอนของทารกและแนวคิดเรื่องการนอนถดถอย. เข้าถึงได้จาก: https://parentdata.org/babies/are-sleep-regressions-real/
6. Kahn M, และคณะ. Does teething disrupt infant sleep? A longitudinal auto-videosomnography study. J Pediatr. 2025. (ศึกษาทารก 849 คน อายุ 3–18 เดือน ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดา). เข้าถึงได้จาก: https://www.jpeds.com/article/S0022-3476(25)00001-0/fulltext

บทที่ 19 — ร้องไม่หยุด โคลิค และการปลอบ

9 รายการ

1. National Center on Shaken Baby Syndrome. The Period of PURPLE Crying [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. โปรแกรมพัฒนาที่โรงพยาบาลเด็กบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา. เข้าถึงได้จาก: https://dontshake.org/purple-crying
2. Zeevenhooven J, Koppen IJN, Benninga MA. The new Rome IV criteria for functional gastrointestinal disorders in infants and toddlers. Pediatr Gastroenterol Hepatol Nutr. 2017;20(1):1-13. เข้าถึงได้จาก: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5385301/
3. Sung V, D'Amico F, Cabana MD, Chau K, Koren G, Savino F, และคณะ. Lactobacillus reuteri to treat infant colic: a meta-analysis. Pediatrics. 2018;141(1):e20171811. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/141/1/e20171811/37745/
4. Metcalf TJ, Irons TG, Sher LD, Young PC. Simethicone in the treatment of infant colic: a randomized, placebo-controlled, multicenter trial. Pediatrics. 1994;94(1):29-34. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article-abstract/94/1/29/59096/
5. Krishnaprasadh D, Joyce T, Huecker MR. Pediatric abusive head trauma. ใน: StatPearls [อินเทอร์เน็ต]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499836/
6. Reese LS, Heiden EO, Kim KQ, Yang J. Evaluation of Period of PURPLE Crying, an abusive head trauma prevention program. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2014;43(6):752-61. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25134950/
7. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th
8. ศูนย์ช่วยเหลือสังคม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. สายด่วน 1300 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://1300thailand.m-society.go.th
9. มูลนิธิสายเด็ก 1387 (Childline Thailand). สายด่วนสายเด็ก 1387 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.childlinethailand.org/

บทที่ 20 — การเจริญเติบโตและการกลับไปทำงาน

7 รายการ

1. สมาคมโภชนาการเด็กแห่งประเทศไทย. Growth charts แรกเกิดถึงอายุ 5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 20 ก.ย. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. อ้างอิงประกาศของสำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งใช้ WHO Child Growth Standards ค.ศ. 2006 สำหรับเด็กที่เกิดตั้งแต่ 1 ต.ค. 2558. เข้าถึงได้จาก: https://web.pednutrition.org/for-doctor/article/900512982
2. Centers for Disease Control and Prevention. Growth charts: recommendations and rationale [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/growth-chart-training/hcp/using-growth-charts/recommendations-and-rationale.html
3. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก ฉบับปรับปรุงใหม่ พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://anamai.moph.go.th
4. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สิทธิประโยชน์บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสำหรับเด็กอายุ 0–5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สปสช.; [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/news/3404
5. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568. ราชกิจจานุเบกษา. 7 พ.ย. 2568. มีผลบังคับใช้ 7 ธ.ค. 2568. เข้าถึงได้จาก: https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/89818.pdf
6. Centers for Disease Control and Prevention. Human milk storage guidelines [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/breastfeeding/pdf/humanmilk-en-5x7-508.pdf
7. คณะกรรมการพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ. มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ พ.ศ. 2561 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ecd.onec.go.th/law-policy/plan/1396/

บทที่ 21 — เริ่มอาหารตามวัย

6 รายการ

1. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ย้ำ ทารกกินนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน ดีที่สุด ก่อนให้อาหารตามวัยควบนมแม่ต่อเนื่องถึง 2 ปี หรือนานกว่านั้น [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 8 ก.ค. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/080765/
2. Health Canada, Canadian Paediatric Society, Dietitians of Canada, Breastfeeding Committee for Canada. Nutrition for healthy term infants: recommendations from six to 24 months [อินเทอร์เน็ต]. Ottawa: Government of Canada; [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/canada-food-guide/resources/nutrition-healthy-term-infants/nutrition-healthy-term-infants-recommendations-birth-six-months/6-24-months.html
3. American Academy of Pediatrics. Health supervision visit, 6 months [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.aap.org/en/patient-care/newborn-infant-and-early-childhood-nutrition/newborn-and-infant-health-assessment-and-promotion/health-supervision-visit-6-months/
4. Coulthard H, Harris G, Emmett P. Delayed introduction of lumpy foods to children during the complementary feeding period affects child's food acceptance and feeding at 7 years of age. Matern Child Nutr. 2009;5(1):75-85. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19161546/
5. Centers for Disease Control and Prevention. Foods and drinks to avoid or limit [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/infant-toddler-nutrition/foods-and-drinks/foods-and-drinks-to-avoid-or-limit.html
6. Heyman MB, Abrams SA; Section on Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition; Committee on Nutrition. Fruit juice in infants, children, and adolescents: current recommendations. Pediatrics. 2017;139(6):e20170967. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/139/6/e20170967/38754/

บทที่ 22 — สารอาหารสำคัญและภาวะขาด

8 รายการ

1. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. โครงการ "เด็กฉลาดสร้างได้ตั้งแต่แรกเกิด" — ธาตุเหล็กช่วยพัฒนาสมองลูกน้อย เสริมพัฒนาการให้สมวัย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 15 ส.ค. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. ร่วมกับชุดสิทธิประโยชน์ "เด็กฉลาดด้วยธาตุเหล็ก" ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaipr.net/health/3630970
2. American Academy of Pediatrics, Section on Hematology-Oncology; Committee on Nutrition; American Society of Pediatric Hematology-Oncology. Prevention, screening, diagnosis, and treatment of iron deficiency and iron deficiency anemia in infants, children, and adolescents: clinical report. Pediatrics. 2026;158(1):e2026077414. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/158/1/e2026077414/207901/
3. Baker RD, Greer FR; Committee on Nutrition, American Academy of Pediatrics. Diagnosis and prevention of iron deficiency and iron-deficiency anemia in infants and young children (0–3 years of age). Pediatrics. 2010;126(5):1040-50. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/126/5/1040/65343/
4. Kasemsripitak S, Jaruratanasirikul S, Boonrusmee S, Saengkaew T, Sriplung H. Prevalence and risk factors for vitamin D insufficiency in 6-12-month-old infants: a cross-sectional study in Southern Thailand. BMC Pediatr. 2022;22:718. เข้าถึงได้จาก: https://bmcpediatr.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12887-022-03797-y
5. Wagner CL, Greer FR; Section on Breastfeeding and Committee on Nutrition, American Academy of Pediatrics. Prevention of rickets and vitamin D deficiency in infants, children, and adolescents. Pediatrics. 2008;122(5):1142-52. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/122/5/1142/71470/
6. International Zinc Nutrition Consultative Group (IZiNCG). Zinc as part of the treatment of diarrhea [อินเทอร์เน็ต]. อ้างอิงคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกและยูนิเซฟ [เข้าถึงเมื่อ 26 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.izincg.org/diarreatreatment · ประกอบกับ World Health Organization. Children under 5 years with diarrhoea receiving oral rehydration solution (ORS) and zinc supplement. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/data/nutrition/nlis/info/children-5-years-with-diarrhoea-receiving-oral-rehydration-solution-(ors)-and-zinc-supplement
7. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง เกลือบริโภค. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 128 ตอนพิเศษ 41 ง. 7 เม.ย. 2554. หน้า 33. กำหนดให้เกลือบริโภคต้องมีปริมาณไอโอดีนไม่น้อยกว่า 30 มิลลิกรัมต่อเกลือ 1 กิโลกรัม. เข้าถึงได้จาก: https://exfood.fda.moph.go.th/law/data/announ_moph/P-021.pdf
8. Frontiers in Pediatrics. Effect of iron supplementation in healthy exclusively breastfed infants: a systematic review and meta-analysis. Front Pediatr. 2025;13:1587457. เข้าถึงได้จาก: https://www.frontiersin.org/journals/pediatrics/articles/10.3389/fped.2025.1587457/full

บทที่ 23 — แพ้อาหารและภูมิแพ้

8 รายการ

1. Cardona V, Ansotegui IJ, Ebisawa M, El-Gamal Y, Fernandez Rivas M, Fineman S, และคณะ. World Allergy Organization anaphylaxis guidance 2020. World Allergy Organ J. 2020;13(10):100472. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33204386/
2. Thongsukkaeo S, Suksawat Y. Early-life risk factors and clinical features of food allergy among Thai children. Int J Pediatr. 2024;2024:6767537. เข้าถึงได้จาก: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1155/2024/6767537
3. Greer FR, Sicherer SH, Burks AW; Committee on Nutrition; Section on Allergy and Immunology, American Academy of Pediatrics. The effects of early nutritional interventions on the development of atopic disease in infants and children: the role of maternal dietary restriction, breastfeeding, hydrolyzed formulas, and timing of introduction of allergenic complementary foods. Pediatrics. 2019;143(4):e20190281. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/143/4/e20190281/37226/
4. Du Toit G, Roberts G, Sayre PH, Bahnson HT, Radulovic S, Santos AF, และคณะ. Randomized trial of peanut consumption in infants at risk for peanut allergy. N Engl J Med. 2015;372(9):803-13. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26017828/
5. Du Toit G, Huffaker MF, Radulovic S, และคณะ; Immune Tolerance Network LEAP-Trio Trial Team. Follow-up to adolescence after early peanut introduction for allergy prevention. NEJM Evid. 2024;3(6):EVIDoa2300311. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38804779/
6. National Institute of Allergy and Infectious Diseases. Addendum guidelines for the prevention of peanut allergy in the United States: report of the NIAID-sponsored expert panel [อินเทอร์เน็ต]. Bethesda (MD): NIAID; 2017 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.niaid.nih.gov/sites/default/files/addendum-peanut-allergy-prevention-guidelines.pdf
7. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการให้อาหารตามวัยแก่ทารกและเด็กเล็ก — การให้อาหารชนิดใหม่ควรเป็นเวลาเช้าหรือกลางวันเพื่อสังเกตอาการ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 8 ก.ค. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/080765/
8. Chalmers JR, Haines RH, Bradshaw LE, Montgomery AA, Thomas KS, Brown SJ, และคณะ. Daily emollient during infancy for prevention of eczema: the BEEP randomised controlled trial. Lancet. 2020;395(10228):962-72. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32087126/

บทที่ 24 — พัฒนาการ 6-12 เดือน

6 รายการ

1. Centers for Disease Control and Prevention. CDC's developmental milestones — revised checklists [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. หมุดหมายพัฒนาการหมายถึงสิ่งที่เด็กส่วนใหญ่ (ร้อยละ 75 ขึ้นไป) ทำได้เมื่อถึงอายุนั้น. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/index.html
2. WHO Multicentre Growth Reference Study Group. WHO Motor Development Study: windows of achievement for six gross motor development milestones. Acta Paediatr Suppl. 2006;450:86-95. เข้าถึงได้จาก: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/child-growth/child-growth-standards/indicators/motor-development-milestones/who-motor-development-study-windows-of-achievement-for-six-gross-motor-development-milestones.pdf
3. Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your baby by nine months [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-9mo.html
4. Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your child by one year [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-1yr.html
5. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. โครงการ "เด็กฉลาดสร้างได้ตั้งแต่แรกเกิด" — การเล่นและปฏิสัมพันธ์เชิงบวก การอ่านนิทานก่อนนอน และการลดการใช้หน้าจอ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 15 ส.ค. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaipr.net/health/3630970
6. CanChild Centre for Childhood Disability Research, McMaster University. How to recognize and refer children with hemiplegic (unilateral) cerebral palsy [อินเทอร์เน็ต]. Hamilton (ON): CanChild; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เด็กยังไม่พัฒนามือถนัดจนถึงอายุ 12–18 เดือน การมีมือถนัดก่อนวัยนี้อาจบ่งชี้ภาวะอ่อนแรงครึ่งซีก. เข้าถึงได้จาก: https://canchild.ca/resources/211-how-to-recognize-and-refer-children-with-hemiplegic-unilateral-cerebral-palsy/

บทที่ 25 — ฟันซี่แรกและความปลอดภัยในบ้าน

7 รายการ

1. American Academy of Pediatrics, American Dental Association, American Academy of Pediatric Dentistry. Fluoride toothpaste should be used when child's first tooth erupts [อินเทอร์เน็ต]. AAP News; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. แนะนำปริมาณเท่าเมล็ดข้าวสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี และไม่เกินเท่าเมล็ดถั่วสำหรับอายุ 3–6 ปี พร้อมพบทันตแพทย์ครั้งแรกภายใน 6 เดือนหลังฟันซี่แรกขึ้นหรือภายในอายุ 1 ปี. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/aapnews/article/35/9/18/7425/
2. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนะใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์พอดีตามช่วงวัย ไม่มีอันตราย ป้องกันฟันผุ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 31 มี.ค. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/310365/
3. สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 9 พ.ศ. 2565–2566 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. พบความชุกของประสบการณ์โรคฟันผุในเด็กอายุ 3 ปี ร้อยละ 47.0. เข้าถึงได้จาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/6086
4. National Capital Poison Center. Button battery ingestion triage and treatment guideline [อินเทอร์เน็ต]. Washington (DC): Poison Control; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.poison.org/battery/guideline
5. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. สถานการณ์การจมน้ำในเด็กไทยและแนวทางการป้องกัน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. ข้อมูล พ.ศ. 2555–2564 เด็กจมน้ำเสียชีวิต 7,374 คน เฉลี่ยปีละ 737 คน. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th
6. พระราชบัญญัติจราจรทางบก (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2565. ราชกิจจานุเบกษา. กำหนดให้เด็กอายุไม่เกิน 6 ปี ต้องนั่งในที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็ก ฝ่าฝืนปรับไม่เกิน 2,000 บาท มีผลบังคับใช้ 5 ก.ย. 2565 · ประกอบกับประกาศสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เรื่อง การกำหนดที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็ก ที่นั่งพิเศษสำหรับเด็กเพื่อป้องกันอันตราย และวิธีการป้องกันอันตรายในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุ พ.ศ. 2566. เข้าถึงได้จาก: https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/207121
7. Durbin DR, Hoffman BD; Council on Injury, Violence, and Poison Prevention, American Academy of Pediatrics. Child passenger safety. Pediatrics. 2018;142(5):e20182460. แนะนำให้เด็กนั่งหันหน้าไปทางท้ายรถให้นานที่สุดจนถึงน้ำหนักหรือส่วนสูงสูงสุดที่ผู้ผลิตกำหนด. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/142/5/e20182460/38530/

บทที่ 26 — ภาษาและการสื่อสาร

8 รายการ

1. Centers for Disease Control and Prevention. CDC's developmental milestones [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. หมุดหมายพัฒนาการหมายถึงสิ่งที่เด็กส่วนใหญ่ (ร้อยละ 75 ขึ้นไป) ทำได้เมื่อถึงอายุนั้น. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/index.html
2. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 18 months [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. ประกอบกับ Milestones by 15 months. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/18-months.html
3. Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your child by two years [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-2yr.html
4. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 30 months [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/30-months.html
5. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 3 years [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/3-years.html
6. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. โครงการ "เด็กฉลาดสร้างได้ตั้งแต่แรกเกิด" — การอ่านนิทานก่อนนอน การลดหน้าจอ และการเฝ้าระวังพัฒนาการ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 15 ส.ค. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaipr.net/health/3630970
7. American Speech-Language-Hearing Association. Bilingual myth-busters series: language confusion in bilingual children. Perspect Commun Disord Sci Cult Linguist Diverse Popul. [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. ประกอบกับจุดยืนของ American Academy of Pediatrics และ Canadian Paediatric Society ที่ระบุว่าการเป็นเด็กสองภาษาไม่ก่อให้เกิดความล่าช้าทางภาษา. เข้าถึงได้จาก: https://pubs.asha.org/doi/abs/10.1044/cds20.1.5
8. American Speech-Language-Hearing Association. Late language emergence [อินเทอร์เน็ต]. Rockville (MD): ASHA Practice Portal; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. ความชุกราวร้อยละ 13.5 ที่อายุ 18–23 เดือน และร้อยละ 16–17.5 ที่อายุ 30–36 เดือน. เข้าถึงได้จาก: https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/late-language-emergence/

บทที่ 27 — กินยาก และโภชนาการวัยเตาะแตะ

10 รายการ

1. American Academy of Pediatrics. Appetite slump in toddlers — normal [อินเทอร์เน็ต]. Pediatric Patient Education; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/patiented/article/doi/10.1542/ppe_schmitt_010/82270/
2. Dovey TM, Staples PA, Gibson EL, Halford JCG. Food neophobia and 'picky/fussy' eating in children: a review. Appetite. 2008;50(2-3):181-93. รายงานว่าเด็กวัยเตาะแตะมากถึงราวครึ่งหนึ่งเข้าข่ายกินยาก พบสูงสุดที่อายุ 2 ปี และค่าประมาณการถ่ายทอดทางพันธุกรรมของความกลัวอาหารใหม่อยู่ที่ราว 0.72–0.78. เข้าถึงได้จาก: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0195666307003716
3. Ellyn Satter Institute. The Satter division of responsibility in feeding [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. แนวทางที่ได้รับการรับรองจาก American Academy of Pediatrics. เข้าถึงได้จาก: https://www.ellynsatterinstitute.org/how-to-feed/division-of-responsibility/
4. Spill MK, Callahan EH, Shapiro MJ, และคณะ. Repeated exposure to food and food acceptability in infants and toddlers: a systematic review. Am J Clin Nutr. 2019;109(Suppl 7):978S-989S. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582166/
5. Nekitsing C, Blundell-Birtill P, Cockroft JE, Hetherington MM, และคณะ. Parental feeding practices, pressure to eat, and food neophobia in children. [ทบทวนวรรณกรรมและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7313004/
6. Health Canada, Canadian Paediatric Society, Dietitians of Canada, Breastfeeding Committee for Canada. Nutrition for healthy term infants: recommendations from six to 24 months [อินเทอร์เน็ต]. Ottawa: Government of Canada; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.canada.ca/en/health-canada/services/canada-food-guide/resources/nutrition-healthy-term-infants/nutrition-healthy-term-infants-recommendations-birth-six-months/6-24-months.html
7. Heyman MB, Abrams SA; Section on Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition; Committee on Nutrition, American Academy of Pediatrics. Fruit juice in infants, children, and adolescents: current recommendations. Pediatrics. 2017;139(6):e20170967. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/139/6/e20170967/38754/
8. Centers for Disease Control and Prevention. Foods and drinks to avoid or limit [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/infant-toddler-nutrition/foods-and-drinks/foods-and-drinks-to-avoid-or-limit.html
9. Healthy Eating Research; Academy of Nutrition and Dietetics; American Academy of Pediatric Dentistry; American Academy of Pediatrics; American Heart Association. Consensus recommendations on healthy beverage consumption and toddler milks [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://uconnruddcenter.media.uconn.edu/wp-content/uploads/sites/2909/2024/06/Toddler-Milk-Flyer-2.24.pdf
10. พระราชบัญญัติควบคุมการส่งเสริมการตลาดอาหารสำหรับทารกและเด็กเล็ก พ.ศ. 2560. ราชกิจจานุเบกษา. มีผลบังคับใช้ 8 ก.ย. 2560. มาตรา 14 ห้ามโฆษณาอาหารสำหรับทารก (0–1 ปี) และห้ามทำกิจกรรมส่งเสริมการตลาดอาหารสำหรับทารกและเด็กเล็ก (0–3 ปี). เข้าถึงได้จาก: https://milkcode.anamai.moph.go.th/th/

บทที่ 28 — อารมณ์ วินัย และการลงดิ้น

6 รายการ

1. Wakschlag LS, Choi SW, Carter AS, และคณะ. Defining the developmental parameters of temper loss in early childhood: implications for developmental psychopathology. J Child Psychol Psychiatry. 2012;53(11):1099-108. ประกอบกับข้อมูลความชุกและระยะเวลาของการลงดิ้นตามวัยจากการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง. เข้าถึงได้จาก: https://thrive.psu.edu/resources/normal-vs-abnormal-temper-tantrum
2. พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 25) พ.ศ. 2568. ราชกิจจานุเบกษา. 24 มี.ค. 2568. แก้ไขมาตรา 1567 (2) กำหนดให้การทำโทษบุตรต้องไม่เป็นการทารุณกรรม ไม่ทำร้ายด้วยความรุนแรงต่อร่างกายหรือจิตใจ และไม่กระทำโดยมิชอบ · มีผลบังคับใช้ 25 มี.ค. 2568. เข้าถึงได้จาก: https://www.ilaw.or.th/articles/51783
3. Sege RD, Siegel BS; Council on Child Abuse and Neglect; Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health, American Academy of Pediatrics. Effective discipline to raise healthy children. Pediatrics. 2018;142(6):e20183112. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/142/6/e20183112/37452/
4. Gershoff ET, Grogan-Kaylor A. Spanking and child outcomes: old controversies and new meta-analyses. J Fam Psychol. 2016;30(4):453-69. วิเคราะห์ 111 ค่าขนาดผล ครอบคลุมเด็ก 160,927 คน. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27055181/
5. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 18 months — tips and activities [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/18-months.html
6. Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your child by two years — tips and activities [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 27 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-2yr.html

บทที่ 29 — นอน ขับถ่าย และกิจวัตร

7 รายการ

1. Paruthi S, Brooks LJ, D'Ambrosio C, Hall WA, Kotagal S, Lloyd RM, และคณะ. Recommended amount of sleep for pediatric populations: a consensus statement of the American Academy of Sleep Medicine. J Clin Sleep Med. 2016;12(6):785-6. รับรองโดย American Academy of Pediatrics. เข้าถึงได้จาก: https://aasm.org/resources/pdf/pediatricsleepdurationconsensus.pdf
2. Huckleberry. How to manage the transition from two naps to one nap [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. ทบทวนข้อมูลช่วงอายุที่เปลี่ยนจากงีบ 2 ครั้งเหลือ 1 ครั้ง และผลของการเลิกงีบเร็วเกินไป. เข้าถึงได้จาก: https://huckleberrycare.com/blog/2-to-1-nap-transition
3. Medical News Today. Transition to toddler bed: timings and tips [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. อ้างอิงคำแนะนำของ American Academy of Pediatrics เรื่องการย้ายเตียงเมื่อเด็กสูงถึง 35 นิ้ว (89 ซม.) และข้อมูลสัดส่วนการย้ายตามอายุ. เข้าถึงได้จาก: https://www.medicalnewstoday.com/articles/transition-to-toddler-bed
4. Johns Hopkins Medicine. Nightmares and night terrors [อินเทอร์เน็ต]. Baltimore (MD): Johns Hopkins Medicine; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/nightmares-and-night-terrors
5. Baird DC, Bybel M, Kowalski AW. Toilet training: common questions and answers. Am Fam Physician. 2019;100(8):468-74. เข้าถึงได้จาก: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2019/1015/p468.html
6. Sood MR, Nurko S, และคณะ. Pediatric functional constipation. ใน: StatPearls [อินเทอร์เน็ต]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. ประกอบกับ Tabbers MM, DiLorenzo C, Berger MY, และคณะ. Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: evidence-based recommendations from ESPGHAN and NASPGHAN. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2014;58(2):258-74. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537037/
7. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 18 months — tips and activities [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/18-months.html

บทที่ 30 — หน้าจอ การเล่น และการเรียนรู้

7 รายการ

1. Council on Communications and Media, American Academy of Pediatrics. Media and young minds. Pediatrics. 2016;138(5):e20162591. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/138/5/e20162591/60503/
2. World Health Organization. Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age [อินเทอร์เน็ต]. Geneva: WHO; 2019 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550536
3. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 18 months — tips and activities [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/18-months.html
4. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. โครงการ "เด็กฉลาดสร้างได้ตั้งแต่แรกเกิด" — การเล่นและปฏิสัมพันธ์เชิงบวก การอ่านนิทาน และการลดการใช้หน้าจอ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 15 ส.ค. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaipr.net/health/3630970
5. Yogman M, Garner A, Hutchinson J, Hirsh-Pasek K, Golinkoff RM; Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health; Council on Communications and Media, American Academy of Pediatrics. The power of play: a pediatric role in enhancing development in young children. Pediatrics. 2018;142(3):e20182058. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/142/3/e20182058/38649/
6. American Academy of Pediatrics. Sun safety and protection tips [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org/English/safety-prevention/at-play/Pages/Sun-Safety.aspx
7. American Academy of Pediatrics. Insect repellents [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.aap.org/en/patient-care/environmental-health/promoting-healthy-environments-for-children/insect-repellents/

บทที่ 31 — พัฒนาการวัยอนุบาล

7 รายการ

1. Centers for Disease Control and Prevention. CDC's developmental milestones [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. หมุดหมายพัฒนาการหมายถึงสิ่งที่เด็กส่วนใหญ่ (ร้อยละ 75 ขึ้นไป) ทำได้เมื่อถึงอายุนั้น. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/index.html
2. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 3 years [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/3-years.html
3. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 4 years [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/4-years.html
4. Centers for Disease Control and Prevention. Your child at 5 years — milestone checklist [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/media/pdfs/2025/05/Eng.-5-yrs-Milestone-Moments-Checklist-2021-P.pdf
5. Yogman M, Garner A, Hutchinson J, Hirsh-Pasek K, Golinkoff RM; Committee on Psychosocial Aspects of Child and Family Health; Council on Communications and Media, American Academy of Pediatrics. The power of play: a pediatric role in enhancing development in young children. Pediatrics. 2018;142(3):e20182058. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/142/3/e20182058/38649/
6. Armah A, Landers-Potts M. A review of imaginary companions and their implications for development. Imagin Cogn Pers. 2021;41(2):31-53. ประกอบกับข้อมูลความชุกจากงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง. เข้าถึงได้จาก: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0276236621999324
7. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สิทธิประโยชน์บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสำหรับเด็กอายุ 0–5 ปี และการคัดกรองพัฒนาการด้วยคู่มือ DSPM [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/news/3404

บทที่ 32 — เข้าโรงเรียนและป่วยบ่อย

6 รายการ

1. Williams PG, Lerner MA; Council on Early Childhood; Council on School Health, American Academy of Pediatrics. School readiness. Pediatrics. 2019;144(2):e20191766. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31331984/
2. American Academy of Pediatrics. Children and colds (upper respiratory infections) [อินเทอร์เน็ต]. HealthyChildren.org; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/ear-nose-throat/Pages/Children-and-Colds.aspx
3. American Academy of Pediatrics. Recognizing the ill child: inclusion/exclusion criteria. ใน: Managing infectious diseases in child care and schools: a quick reference guide [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/aapbooks/monograph/740/chapter/12188944/
4. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สปสช. เพิ่มสิทธิวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ครอบคลุมเด็กอายุ 3–5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สปสช.; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เริ่มในปีงบประมาณ 2569 ทำให้ครอบคลุมเด็กอายุ 6 เดือน–5 ปี. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/11/36051
5. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 3 years and Your child at 5 years — milestone checklist [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/3-years.html
6. American Academy of Pediatrics. Tips for teaching children about body boundaries and safety [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.contemporarypediatrics.com/view/aap-tips-for-teaching-children-about-body-boundaries-and-safety

บทที่ 33 — สุขภาพและการตรวจประจำปี

9 รายการ

1. American Academy of Pediatrics, Bright Futures. Recommendations for preventive pediatric health care (periodicity schedule) [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://downloads.aap.org/AAP/PDF/periodicity_schedule.pdf
2. Bradfield YS, และคณะ. Amblyopia: detection and treatment. Am Fam Physician. 2019;100(12):745-50. ประกอบกับคำแนะนำของ US Preventive Services Task Force, American Academy of Pediatrics และ American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus. เข้าถึงได้จาก: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2019/1215/p745.html
3. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สิทธิประโยชน์บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคสำหรับเด็กอายุ 0–5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สปสช.; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/news/3404
4. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สถานการณ์ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนในเด็กไทย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. ข้อมูลจาก Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/news0633-2/
5. World Health Organization. Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age [อินเทอร์เน็ต]. Geneva: WHO; 2019 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550536
6. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนะใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์พอดีตามช่วงวัย ไม่มีอันตราย ป้องกันฟันผุ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 31 มี.ค. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/310365/
7. Ahovuo-Saloranta A, Forss H, Hiiri A, Nordblad A, Mäkelä M. Pit and fissure sealants versus fluoride varnishes for preventing dental decay in the permanent teeth of children and adolescents. Cochrane Database Syst Rev. 2016;(1):CD003067. เข้าถึงได้จาก: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9308902/
8. สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 9 พ.ศ. 2565–2566 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/6086
9. American Academy of Pediatric Dentistry. Management of acute dental trauma — avulsion [อินเทอร์เน็ต]. Chicago (IL): AAPD; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. ฟันน้ำนมที่หลุดไม่ควรใส่กลับเข้าเบ้าเนื่องจากความเสี่ยงต่อหน่อฟันแท้ที่กำลังพัฒนา. เข้าถึงได้จาก: https://www.aapd.org/globalassets/media/policies_guidelines/r_traumaflowsheet.pdf

บทที่ 34 — 💚 การเลี้ยงดูในระยะยาว

6 รายการ

1. Mitnick DM, Heyman RE, Smith Slep AM. Changes in relationship satisfaction across the transition to parenthood: a meta-analysis. J Fam Psychol. 2009;23(6):848-52. รวบรวมงานวิจัย 37 ชิ้นที่ติดตามคู่รักจากช่วงตั้งครรภ์ถึงหลังคลอดบุตรคนแรก และงานวิจัย 4 ชิ้นในคู่แต่งงานใหม่ที่ไม่มีบุตร. เข้าถึงได้จาก: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20001143/
2. Bühler JL, Krauss S, Orth U, และคณะ. Transition to parenthood and marital satisfaction: a meta-analysis. Front Psychol. 2022;13:901362. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9350520/
3. Parents' sharenting behaviours: a systematic review of motivations, attitudes, perceptions, and impression management perspectives [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC12344405/
4. Roskam I, Brianda ME, Mikolajczak M. A step forward in the conceptualization and measurement of parental burnout: the Parental Burnout Assessment (PBA). Front Psychol. 2018;9:758. ประกอบกับ Mikolajczak M, Gross JJ, Roskam I. Parental burnout: what is it, and why does it matter? Clin Psychol Sci. 2019;7(6):1319-29. เข้าถึงได้จาก: https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2018.00758/full
5. Mikolajczak M, Roskam I. A theoretical and clinical framework for parental burnout: the balance between risks and resources (BR2). Front Psychol. 2018;9:886. เข้าถึงได้จาก: https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2018.00886/full
6. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323 และระบบประเมินสุขภาพจิต Mental Health Check In [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ค. 2569]. ให้บริการฟรีตลอด 24 ชั่วโมง หรือทางไลน์ @1323forthai. เข้าถึงได้จาก: https://checkin.dmh.go.th

ภาคผนวก ก — ตารางวัคซีนพร้อมช่องบันทึก

5 รายการ

1. กองโรคป้องกันด้วยวัคซีน กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค (EPI) ตารางการให้วัคซีนในเด็กไทย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th
2. สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย (PIDST). คำแนะนำการให้วัคซีนป้องกันโรคสำหรับเด็กไทย [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: PIDST; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pidst.or.th
3. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แผนการบรรจุวัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดคอนจูเกต (PCV) เข้าสู่แผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สปสช.; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th
4. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สปสช. เพิ่มสิทธิวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ครอบคลุมเด็กอายุ 3–5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สปสช.; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/11/36051
5. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการให้วัคซีนในกรณีที่ได้รับวัคซีนล่าช้าหรือไม่ครบตามกำหนด [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th

ภาคผนวก ข — กราฟการเจริญเติบโตและตารางบันทึก

3 รายการ

1. สมาคมโภชนาการเด็กแห่งประเทศไทย. Growth charts แรกเกิดถึงอายุ 5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ; 20 ก.ย. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. อ้างอิงประกาศของสำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งใช้ WHO Child Growth Standards ค.ศ. 2006 สำหรับเด็กที่เกิดตั้งแต่ 1 ต.ค. 2558. เข้าถึงได้จาก: https://web.pednutrition.org/for-doctor/article/900512982
2. Centers for Disease Control and Prevention. Growth charts: recommendations and rationale [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/growth-chart-training/hcp/using-growth-charts/recommendations-and-rationale.html
3. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก ฉบับปรับปรุงใหม่ พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://anamai.moph.go.th

ภาคผนวก ค — เช็กลิสต์พัฒนาการตามวัย

9 รายการ

1. Centers for Disease Control and Prevention. CDC's developmental milestones [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/index.html
2. Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your baby by nine months [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-9mo.html
3. CanChild Centre for Childhood Disability Research, McMaster University. How to recognize and refer children with hemiplegic (unilateral) cerebral palsy [อินเทอร์เน็ต]. Hamilton (ON): CanChild; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://canchild.ca/resources/211-how-to-recognize-and-refer-children-with-hemiplegic-unilateral-cerebral-palsy/
4. Centers for Disease Control and Prevention. Important milestones: your child by one year [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-1yr.html
5. WHO Multicentre Growth Reference Study Group. WHO Motor Development Study: windows of achievement for six gross motor development milestones. Acta Paediatr Suppl. 2006;450:86-95. เข้าถึงได้จาก: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/child-growth/child-growth-standards/indicators/motor-development-milestones/who-motor-development-study-windows-of-achievement-for-six-gross-motor-development-milestones.pdf
6. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 18 months [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. ประกอบกับ Milestones by 15 months. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/18-months.html
7. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. การคัดกรองพัฒนาการเด็กด้วยคู่มือ DSPM และสิทธิประโยชน์บริการสร้างเสริมสุขภาพสำหรับเด็ก 0–5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/news/3404
8. Centers for Disease Control and Prevention. Milestones by 4 years [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; ปรับปรุง 15 พ.ค. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones/4-years.html
9. Centers for Disease Control and Prevention. Your child at 5 years — milestone checklist [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/media/pdfs/2025/05/Eng.-5-yrs-Milestone-Moments-Checklist-2021-P.pdf

ภาคผนวก ง — ตารางยาสามัญตามน้ำหนักตัว

6 รายการ

1. Sullivan JE, Farrar HC; Section on Clinical Pharmacology and Therapeutics; Committee on Drugs, American Academy of Pediatrics. Fever and antipyretic use in children. Pediatrics. 2011;127(3):580-7. ประกอบกับ AAP reports on the use of antipyretics for fever in children. Am Fam Physician. 2012;85(5):518-9. เข้าถึงได้จาก: https://publications.aap.org/pediatrics/article/127/3/e20103852/65016/
2. Low-osmolarity oral rehydration solution for childhood diarrhoea: a systematic review and meta-analysis. J Glob Health. 2024;14:04166. เข้าถึงได้จาก: https://jogh.org/2024/jogh-14-04166
3. World Health Organization. The treatment of diarrhoea: a manual for physicians and other senior health workers [อินเทอร์เน็ต]. Geneva: WHO [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/publications/i/item/9241593180
4. International Zinc Nutrition Consultative Group (IZiNCG). Zinc as part of the treatment of diarrhea [อินเทอร์เน็ต]. อ้างอิงคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกและยูนิเซฟ [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.izincg.org/diarreatreatment
5. US Food and Drug Administration. Use caution when giving cough and cold products to kids [อินเทอร์เน็ต]. Silver Spring (MD): FDA; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.fda.gov/drugs/special-features/use-caution-when-giving-cough-and-cold-products-kids
6. Li ST, Grossman DC, Cummings P. Loperamide therapy for acute diarrhea in children: systematic review and meta-analysis. PLoS Med. 2007;4(3):e98. ประกอบกับคำแนะนำของ WHO, AAP และ Infectious Diseases Society of America. เข้าถึงได้จาก: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1831735/

ภาคผนวก จ — สมุดบันทึกสุขภาพลูก

2 รายการ

1. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก ฉบับปรับปรุงใหม่ พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://anamai.moph.go.th
2. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323 และระบบประเมินสุขภาพจิต Mental Health Check In [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://checkin.dmh.go.th

ภาคผนวก ฉ — เบอร์โทรและแหล่งช่วยเหลือ

9 รายการ

1. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.). สายด่วน 1669 บริการการแพทย์ฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สพฉ.; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.niems.go.th
2. ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. ติดต่อเรา — สายด่วน 1367 ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/poisoncenter/th/contactus
3. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้การปรึกษาทางโทรศัพท์ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th
4. มูลนิธิสายเด็ก 1387 (Childline Thailand Foundation). บริการสายด่วนคุ้มครองเด็ก ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสายเด็ก; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.childlinethailand.org
5. ศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวง พม.; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://1300thailand.m-society.go.th
6. มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย. บริการให้คำปรึกษาปัญหาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ทางโทรศัพท์ และระบบค้นหาคลินิกนมแม่ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิศูนย์นมแม่ฯ; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://thaibf.com
7. Centers for Disease Control and Prevention. Milestone Tracker app — Learn the Signs. Act Early. [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones-app/index.html
8. American Academy of Pediatrics. HealthyChildren.org — the official parenting website of the AAP [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org
9. Canadian Paediatric Society. Caring for Kids — information for parents from Canada's paediatricians [อินเทอร์เน็ต]. Ottawa: CPS; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://caringforkids.cps.ca

รูปแบบที่ใช้

⚠️ ข้อควรทราบเกี่ยวกับลิงก์

URL ทั้งหมดตรวจสอบว่าเข้าถึงได้ ณ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569 — แต่เว็บไซต์หน่วยงานมีการปรับโครงสร้างเป็นระยะ ลิงก์บางรายการอาจเปลี่ยนแปลงในอนาคต

💡 หากลิงก์ใช้ไม่ได้ ให้ค้นชื่อเรื่องพร้อมชื่อหน่วยงานในเว็บไซต์ทางการของหน่วยงานนั้นโดยตรง

⚠️ ข้อจำกัดของหนังสือทั้งเล่ม

🔺 หนังสือเล่มนี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษาและทำความเข้าใจ — ไม่ใช่การวินิจฉัย ไม่ใช่การรักษา และไม่ใช้แทนคำแนะนำของแพทย์ที่ดูแลลูกของท่าน

เนื้อหาอ้างอิงหลักฐานทางวิชาการ ณ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569 — การแพทย์เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา และคำแนะนำบางข้ออาจถูกปรับปรุงหลังจากนี้

เด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน — สิ่งที่เหมาะกับเด็กคนหนึ่งอาจไม่เหมาะกับอีกคน · แพทย์ที่ตรวจร่างกายลูกของท่านจริงคือผู้ที่ให้คำแนะนำเฉพาะรายได้ดีที่สุด

🚨 ในภาวะฉุกเฉิน โทร 1669 · สงสัยได้รับสารพิษหรือยาเกินขนาด โทร 1367 · ต้องการความช่วยเหลือด้านสุขภาพจิต โทร 1323 · เด็กอยู่ในภาวะไม่ปลอดภัย โทร 1387 หรือ 1300

---

💚 และสิ่งสุดท้ายที่อยากฝากไว้

หนังสือเล่มนี้ยาว 36 บท และมีเอกสารอ้างอิง 336 รายการ — แต่ไม่มีบทไหนสำคัญเท่ากับความจริงข้อนี้

ลูกไม่ต้องการพ่อแม่ที่สมบูรณ์แบบ — ลูกต้องการพ่อแม่ที่อยู่ตรงนั้น

คุณไม่จำเป็นต้องจำทุกอย่างในเล่มนี้ · แค่รู้ว่าจะเปิดหาตรงไหนเมื่อต้องการ — ก็เพียงพอแล้ว