📎 ภาคผนวก

ภาคผนวก ฉ — เบอร์โทรและแหล่งช่วยเหลือ

สารบัญทั้งเล่ม ← หน้าแรก
เช็กลิสต์ในบทนี้

📌 วิธีใช้ที่ได้ผลที่สุด

อย่ารอให้ถึงเวลาฉุกเฉินแล้วค่อยหาเบอร์ — ตอนตกใจ คนเราหาเบอร์ไม่เจอ

✅ วันนี้: บันทึกเบอร์ในส่วนที่ 1 ลงในโทรศัพท์ของทุกคนที่ดูแลลูก แล้วปรินต์ติดตู้เย็น

ส่วนที่ 1 — เบอร์ฉุกเฉิน (บันทึกลงโทรศัพท์วันนี้)

เบอร์ หน่วยงาน ใช้เมื่อไร
## 1669 สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ 🕐 24 ชม. 🚨 เจ็บป่วยฉุกเฉิน · หยุดหายใจ · ชัก · สำลักอุดกั้น · จมน้ำ · บาดเจ็บรุนแรง
## 1367 ศูนย์พิษวิทยา รามาธิบดี 🕐 24 ชม. ☠️ กินยาเกินขนาด · กินสารเคมี · กินพืชหรือเห็ดพิษ · ถูกสัตว์มีพิษกัด
## 1323 สายด่วนสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต 🕐 24 ชม. 💚 เครียด ซึมเศร้า วิตกกังวล · ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด · คิดทำร้ายตัวเอง
## 1387 มูลนิธิสายเด็ก (Childline Thailand) 🕐 24 ชม. ฟรี 👶 เด็กถูกทำร้าย ถูกละเลย หรืออยู่ในภาวะไม่ปลอดภัย
## 1300 ศูนย์ช่วยเหลือสังคม กระทรวง พม. 🕐 24 ชม. 🏠 ครอบครัวเดือดร้อน · ความรุนแรงในครอบครัว · ต้องการที่พักฉุกเฉิน
## 191 ตำรวจ 🚔 เหตุอาชญากรรม · เด็กหาย · อันตรายเฉพาะหน้า
## 199 ดับเพลิงและกู้ภัย 🔥 ไฟไหม้ · ติดในที่แคบ

☎️ 1669 — สิ่งที่ต้องบอกทันทีเมื่อสายติด

1. ที่อยู่และจุดสังเกต (สำคัญที่สุด — บอกก่อน) 2. เกิดอะไรขึ้น 3. อายุและน้ำหนักเด็ก 4. ตอนนี้เด็กรู้ตัวไหม หายใจไหม 5. เบอร์ที่โทรกลับได้

🔺 แล้วอย่าวางสายจนกว่าเจ้าหน้าที่จะบอกให้วาง — เขาจะบอกวิธีช่วยเหลือระหว่างรอรถ

💡 มีแอป EMS 1669 และไลน์ @sabaideebot สำหรับแจ้งเหตุ — ติดตั้งไว้ล่วงหน้า

ส่วนที่ 2 — สายด่วนสุขภาพและสิทธิ

เบอร์ หน่วยงาน เรื่องที่ถามได้
1330 สปสช. (สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ) 🕐 24 ชม. สิทธิบัตรทอง · ย้ายหน่วยบริการ · สิทธิที่ลูกได้ฟรี · ถูกเรียกเก็บเงินที่ไม่ควรเก็บ
1422 กรมควบคุมโรค โรคระบาด · วัคซีน · การป้องกันโรคติดต่อ
1506 สำนักงานประกันสังคม สิทธิคลอดบุตร · เงินสงเคราะห์บุตร · สิทธิรักษาพยาบาล
1111 ศูนย์บริการภาครัฐ ติดต่อหน่วยงานราชการทั่วไป

💡 1330 คือเบอร์ที่พ่อแม่ใช้น้อยเกินไป

หากถูกเรียกเก็บเงินสำหรับบริการที่อยู่ในสิทธิ หรือไม่แน่ใจว่าลูกได้อะไรฟรีบ้าง — โทรถามได้เลย

สิทธิที่มักถูกลืม: วัคซีน EPI · ยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก · ตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจาง · คัดกรองพัฒนาการ · ตรวจการได้ยินแรกเกิด · ฟลูออไรด์วาร์นิช · วัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี (บทที่ 33)

ส่วนที่ 3 — นมแม่และการให้นม

แหล่ง ติดต่อ เวลา
มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย 081-627-8008 · 090-008-7125 ทุกวัน 08.00–18.00 น.
เว็บค้นหาคลินิกนมแม่ใกล้บ้าน thaibf.com → เมนู "ค้นหาคลินิก"
คลินิกนมแม่ของโรงพยาบาลที่คลอด ✍️ ____________________ ✍️ __________
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ใกล้บ้าน ✍️ ____________________ ✍️ __________

💚 เมื่อไรควรโทร — อย่ารอ

เจ็บหัวนมจนกลัวการให้นม · ลูกดูดไม่ติด · เต้านมคัดแข็งเป็นก้อน · มีไข้ร่วมกับเต้านมแดงร้อน · กังวลว่านมไม่พอ · ต้องกลับไปทำงานและไม่รู้จะจัดการอย่างไร

🔺 ปัญหานมแม่ส่วนใหญ่แก้ได้ถ้าได้ความช่วยเหลือเร็ว (บทที่ 13–15)

📌 และการเลิกนมแม่ก็ไม่ใช่ความล้มเหลวนมผสมที่ชงถูกวิธีเลี้ยงลูกให้เติบโตแข็งแรงได้ (บทที่ 16)

ส่วนที่ 4 — สุขภาพใจของพ่อแม่

แหล่ง ติดต่อ
## สายด่วนสุขภาพจิต 1323 🕐 24 ชม. ฟรี · ไลน์ @1323forthai
แบบประเมินสุขภาพจิตออนไลน์ กรมสุขภาพจิต checkin.dmh.go.th
สายด่วน 1300 ศูนย์ช่วยเหลือสังคม 🕐 24 ชม. — เมื่อครอบครัวเดือดร้อนหรือมีความรุนแรง
แพทย์ที่ฝากครรภ์ หรือหมอเด็กของลูก ✍️ ____________________

💚 โทรได้เลยถ้ารู้สึกแบบนี้ต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์

เศร้าหรือว่างเปล่าเกือบทุกวัน · ไม่รู้สึกสนุกกับอะไรเลย · นอนไม่ได้แม้มีโอกาสนอน · โกรธจนตกใจตัวเอง · รู้สึกถอยห่างจากลูก · รู้สึกว่าตัวเองเป็นแม่หรือพ่อที่ไม่ดีพอตลอดเวลา

🚨 และโทรทันทีถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือกลัวว่าจะทำอันตรายต่อลูก

การโทรไม่ใช่ความอ่อนแอ — และไม่ได้แปลว่าคุณจะถูกพรากลูกไป (บทที่ 34.5)

💚 สำหรับพ่อด้วย

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดเกิดกับพ่อได้เช่นกัน และมักแสดงออกเป็นความหงุดหงิด โกรธง่าย ถอยห่าง หรือทุ่มเทกับงานจนเกินพอดี — ไม่ใช่ความเศร้าแบบที่คนคาดหวัง (บทที่ 34.2)

ส่วนที่ 5 — พัฒนาการ การศึกษาพิเศษ และการช่วยเหลือเด็ก

เรื่อง ไปที่ไหน
🔺 สงสัยพัฒนาการล่าช้า เริ่มที่หมอเด็กหรือ รพ.สต. ที่ลูกฝากประจำ → ขอส่งต่อ
คัดกรองพัฒนาการ (DSPM) ทำที่หน่วยบริการปฐมภูมิในนัด 9, 18, 30, 42 เดือนฟรีในสิทธิบัตรทอง
กระตุ้นพัฒนาการ กิจกรรมบำบัด แก้ไขการพูด ขอใบส่งต่อจากหมอเด็ก → ศูนย์ในโรงพยาบาลจังหวัดหรือสถาบันสุขภาพเด็ก
เด็กพิการ / ต้องการการดูแลพิเศษ ศูนย์บริการคนพิการจังหวัด · สายด่วน 1479
เด็กถูกทำร้าย ถูกละเลย หรือเห็นเด็กในภาวะไม่ปลอดภัย ## 1387 (สายเด็ก) หรือ 1300

🔺 ประโยคที่ควรใช้เมื่อขอความช่วยเหลือ

💬 "หนูกังวลเรื่องพัฒนาการด้าน ___ ของลูกค่ะ อยากขอให้ประเมินและส่งต่อถ้าจำเป็น"

และถ้ายังไม่สบายใจกับคำตอบ — การขอความเห็นที่สองไม่ใช่การไม่ให้เกียรติหมอ

💚 "รอดูก่อน" เป็นคำตอบที่ควรมาพร้อมนัดติดตามที่ชัดเจน — ไม่ใช่การปล่อยไว้เฉย ๆ (บทที่ 26.5)

ส่วนที่ 6 — เว็บไซต์ที่เชื่อถือได้

🇹🇭 ไทย

แหล่ง เว็บไซต์ ใช้ดู
กรมอนามัย anamai.moph.go.th โภชนาการ · การเจริญเติบโต · อนามัยแม่และเด็ก
กรมควบคุมโรค ddc.moph.go.th วัคซีน · โรคระบาด · การป้องกันโรค
กรมสุขภาพจิต dmh.go.th สุขภาพจิต · พัฒนาการด้านอารมณ์
สปสช. nhso.go.th สิทธิบัตรทอง · บริการที่ได้ฟรี
สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย (PIDST) pidst.or.th ตารางวัคซีน · โรคติดเชื้อในเด็ก
ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย thaipediatrics.org แนวทางเวชปฏิบัติ
มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย thaibf.com นมแม่ · ค้นหาคลินิก

🌍 ต่างประเทศ

แหล่ง เว็บไซต์ ใช้ดู
🇺🇸 HealthyChildren.org (AAP) healthychildren.org 🔺 เว็บสำหรับพ่อแม่โดยตรงของราชวิทยาลัยกุมารแพทย์อเมริกัน — อ่านง่ายที่สุด
🇺🇸 CDC — Learn the Signs. Act Early. cdc.gov/act-early หมุดหมายพัฒนาการ · เช็กลิสต์ปรินต์ได้
🇨🇦 Caring for Kids (สมาคมกุมารแพทย์แคนาดา) caringforkids.cps.ca ข้อมูลสำหรับพ่อแม่จากแคนาดา
🌏 องค์การอนามัยโลก who.int มาตรฐานการเจริญเติบโต · คำแนะนำระดับโลก

📱 แอปที่แนะนำ

แอป ทำอะไร
CDC's Milestone Tracker 🔺 ติดตามพัฒนาการ 2 เดือน–5 ปี ฟรี มีเช็กลิสต์พร้อมรูปและวิดีโอ
EMS 1669 แจ้งเหตุฉุกเฉินพร้อมส่งพิกัด
แอปของโรงพยาบาลที่ลูกรักษาประจำ ✍️ ____________________

ส่วนที่ 7 — วิธีแยกข้อมูลจริงจากข้อมูลปลอมบนอินเทอร์เน็ต

เพราะสิ่งที่อันตรายที่สุดไม่ใช่การไม่รู้ — แต่คือการเชื่อสิ่งที่ผิด

🚩 สัญญาณว่าไม่ควรเชื่อ

🚩 สัญญาณ ทำไม
"หมอไม่อยากให้คุณรู้" ทฤษฎีสมคบคิด — ข้อมูลจริงไม่ต้องขายด้วยความกลัว
"รักษาหายขาด 100%" การแพทย์จริงพูดเป็นความน่าจะเป็น ไม่ใช่การรับประกัน
มีของขายท้ายบทความ ผลประโยชน์ทับซ้อน
อ้าง "งานวิจัย" แต่ไม่บอกว่าวิจัยไหน ตรวจสอบไม่ได้ = เชื่อไม่ได้
ใช้รีวิวจากคนอื่นแทนหลักฐาน ประสบการณ์คนหนึ่งไม่ใช่หลักฐานทางการแพทย์
เร่งให้รีบซื้อ รีบตัดสินใจ เทคนิคการขาย ไม่ใช่การให้ข้อมูล
ไม่มีชื่อผู้เขียนหรือวันที่ ตรวจสอบที่มาไม่ได้
บอกให้หยุดยาหรือหยุดวัคซีนที่หมอสั่ง 🚨 อันตรายถึงชีวิต

✅ 4 คำถามก่อนเชื่อ

  1. ใครเขียน — และเขาได้ประโยชน์อะไรถ้าฉันเชื่อ
  2. ข้อมูลนี้ปรับปรุงเมื่อไร — คำแนะนำทางการแพทย์เปลี่ยนได้จริง
  3. หน่วยงานหลักอย่างกรมอนามัย AAP หรือ WHO ว่าอย่างไร
  4. ถ้าฉันทำตามแล้วผิด จะเสียหายแค่ไหน — 🔺 ยิ่งเสี่ยงสูง ยิ่งต้องตรวจสอบให้แน่

💬 ประโยคที่ใช้ได้เสมอ

"หนูเห็นข้อมูลนี้มา อยากถามหมอว่าจริงไหมคะ"

การถามหมอเรื่องที่อ่านมาไม่ใช่การไม่ไว้ใจ — และหมอที่ดีจะยินดีตอบ

ส่วนที่ 8 — เบอร์ของครอบครัวคุณเอง (กรอกแล้วปรินต์ติดตู้เย็น)

หน่วยงาน ชื่อ เบอร์
กุมารแพทย์ประจำ ______________ ______________
โรงพยาบาลที่ใช้สิทธิ ______________ ______________
โรงพยาบาลใกล้บ้านที่สุด ______________ ______________
รพ.สต. / คลินิกชุมชนอบอุ่น ______________ ______________
ห้องฉุกเฉินเด็ก ______________ ______________
ทันตแพทย์เด็ก ______________ ______________
คลินิกนมแม่ ______________ ______________
เนอสเซอรี่ / โรงเรียน ______________ ______________
ร้านยาที่ปรึกษาได้ ______________ ______________
เพื่อนบ้านที่พึ่งได้ ______________ ______________
ญาติที่มารับลูกได้ ______________ ______________
คนที่โทรหาได้ตอนตีสาม ______________ ______________

💚 ช่องสุดท้ายสำคัญไม่แพ้ช่องแรก

เพราะคืนที่ยากที่สุดมักไม่ใช่คืนที่ต้องโทร 1669 — แต่เป็นคืนที่คุณเหนื่อยจนไม่ไหวและรู้สึกว่าไม่มีใครเข้าใจ

ถ้าช่องนี้ยังว่าง — วันนี้คือวันที่ดีที่จะหาคำตอบ (บทที่ 34.4)


✅ เช็กลิสต์ลงมือทำวันนี้


📚 เอกสารอ้างอิง — ภาคผนวก ฉ

  1. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.). สายด่วน 1669 บริการการแพทย์ฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สพฉ.; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.niems.go.th

  2. ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. ติดต่อเรา — สายด่วน 1367 ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/poisoncenter/th/contactus

  3. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้การปรึกษาทางโทรศัพท์ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th

  4. มูลนิธิสายเด็ก 1387 (Childline Thailand Foundation). บริการสายด่วนคุ้มครองเด็ก ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสายเด็ก; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.childlinethailand.org

  5. ศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวง พม.; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://1300thailand.m-society.go.th

  6. มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย. บริการให้คำปรึกษาปัญหาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ทางโทรศัพท์ และระบบค้นหาคลินิกนมแม่ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิศูนย์นมแม่ฯ; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://thaibf.com

  7. Centers for Disease Control and Prevention. Milestone Tracker app — Learn the Signs. Act Early. [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones-app/index.html

  8. American Academy of Pediatrics. HealthyChildren.org — the official parenting website of the AAP [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org

  9. Canadian Paediatric Society. Caring for Kids — information for parents from Canada's paediatricians [อินเทอร์เน็ต]. Ottawa: CPS; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://caringforkids.cps.ca


⚠️ ข้อจำกัดของภาคผนวกนี้

ข้อมูลติดต่อทั้งหมดตรวจสอบ ณ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569หมายเลข เวลาทำการ และช่องทางออนไลน์อาจเปลี่ยนแปลงได้ · แนะนำให้ตรวจสอบซ้ำจากเว็บไซต์ทางการของแต่ละหน่วยงานเป็นระยะ

🔺 การโทรสายด่วนไม่ใช่การทดแทนการพาลูกไปพบแพทย์สายด่วนให้คำแนะนำเบื้องต้นและช่วยตัดสินใจ แต่ไม่สามารถตรวจร่างกายหรือวินิจฉัยได้

🚨 ในภาวะฉุกเฉินที่เด็กหยุดหายใจ ไม่รู้สึกตัว ชักไม่หยุด หรือบาดเจ็บรุนแรง — โทร 1669 ทันที อย่าเสียเวลาหาข้อมูลก่อน