📎 ภาคผนวก
ภาคผนวก ฉ — เบอร์โทรและแหล่งช่วยเหลือ
📌 วิธีใช้ที่ได้ผลที่สุด
อย่ารอให้ถึงเวลาฉุกเฉินแล้วค่อยหาเบอร์ — ตอนตกใจ คนเราหาเบอร์ไม่เจอ
✅ วันนี้: บันทึกเบอร์ในส่วนที่ 1 ลงในโทรศัพท์ของทุกคนที่ดูแลลูก แล้วปรินต์ติดตู้เย็น
ส่วนที่ 1 — เบอร์ฉุกเฉิน (บันทึกลงโทรศัพท์วันนี้)
| เบอร์ | หน่วยงาน | ใช้เมื่อไร |
|---|---|---|
| ## 1669 | สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ 🕐 24 ชม. | 🚨 เจ็บป่วยฉุกเฉิน · หยุดหายใจ · ชัก · สำลักอุดกั้น · จมน้ำ · บาดเจ็บรุนแรง |
| ## 1367 | ศูนย์พิษวิทยา รามาธิบดี 🕐 24 ชม. | ☠️ กินยาเกินขนาด · กินสารเคมี · กินพืชหรือเห็ดพิษ · ถูกสัตว์มีพิษกัด |
| ## 1323 | สายด่วนสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต 🕐 24 ชม. | 💚 เครียด ซึมเศร้า วิตกกังวล · ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด · คิดทำร้ายตัวเอง |
| ## 1387 | มูลนิธิสายเด็ก (Childline Thailand) 🕐 24 ชม. ฟรี | 👶 เด็กถูกทำร้าย ถูกละเลย หรืออยู่ในภาวะไม่ปลอดภัย |
| ## 1300 | ศูนย์ช่วยเหลือสังคม กระทรวง พม. 🕐 24 ชม. | 🏠 ครอบครัวเดือดร้อน · ความรุนแรงในครอบครัว · ต้องการที่พักฉุกเฉิน |
| ## 191 | ตำรวจ | 🚔 เหตุอาชญากรรม · เด็กหาย · อันตรายเฉพาะหน้า |
| ## 199 | ดับเพลิงและกู้ภัย | 🔥 ไฟไหม้ · ติดในที่แคบ |
☎️ 1669 — สิ่งที่ต้องบอกทันทีเมื่อสายติด
1. ที่อยู่และจุดสังเกต (สำคัญที่สุด — บอกก่อน) 2. เกิดอะไรขึ้น 3. อายุและน้ำหนักเด็ก 4. ตอนนี้เด็กรู้ตัวไหม หายใจไหม 5. เบอร์ที่โทรกลับได้
🔺 แล้วอย่าวางสายจนกว่าเจ้าหน้าที่จะบอกให้วาง — เขาจะบอกวิธีช่วยเหลือระหว่างรอรถ
💡 มีแอป EMS 1669 และไลน์ @sabaideebot สำหรับแจ้งเหตุ — ติดตั้งไว้ล่วงหน้า
ส่วนที่ 2 — สายด่วนสุขภาพและสิทธิ
| เบอร์ | หน่วยงาน | เรื่องที่ถามได้ |
|---|---|---|
| 1330 | สปสช. (สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ) 🕐 24 ชม. | สิทธิบัตรทอง · ย้ายหน่วยบริการ · สิทธิที่ลูกได้ฟรี · ถูกเรียกเก็บเงินที่ไม่ควรเก็บ |
| 1422 | กรมควบคุมโรค | โรคระบาด · วัคซีน · การป้องกันโรคติดต่อ |
| 1506 | สำนักงานประกันสังคม | สิทธิคลอดบุตร · เงินสงเคราะห์บุตร · สิทธิรักษาพยาบาล |
| 1111 | ศูนย์บริการภาครัฐ | ติดต่อหน่วยงานราชการทั่วไป |
💡 1330 คือเบอร์ที่พ่อแม่ใช้น้อยเกินไป
หากถูกเรียกเก็บเงินสำหรับบริการที่อยู่ในสิทธิ หรือไม่แน่ใจว่าลูกได้อะไรฟรีบ้าง — โทรถามได้เลย
สิทธิที่มักถูกลืม: วัคซีน EPI · ยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก · ตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจาง · คัดกรองพัฒนาการ · ตรวจการได้ยินแรกเกิด · ฟลูออไรด์วาร์นิช · วัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี (บทที่ 33)
ส่วนที่ 3 — นมแม่และการให้นม
| แหล่ง | ติดต่อ | เวลา |
|---|---|---|
| มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย | 081-627-8008 · 090-008-7125 | ทุกวัน 08.00–18.00 น. |
| เว็บค้นหาคลินิกนมแม่ใกล้บ้าน | thaibf.com → เมนู "ค้นหาคลินิก" | — |
| คลินิกนมแม่ของโรงพยาบาลที่คลอด | ✍️ ____________________ | ✍️ __________ |
| โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ใกล้บ้าน | ✍️ ____________________ | ✍️ __________ |
💚 เมื่อไรควรโทร — อย่ารอ
เจ็บหัวนมจนกลัวการให้นม · ลูกดูดไม่ติด · เต้านมคัดแข็งเป็นก้อน · มีไข้ร่วมกับเต้านมแดงร้อน · กังวลว่านมไม่พอ · ต้องกลับไปทำงานและไม่รู้จะจัดการอย่างไร
🔺 ปัญหานมแม่ส่วนใหญ่แก้ได้ถ้าได้ความช่วยเหลือเร็ว (บทที่ 13–15)
📌 และการเลิกนมแม่ก็ไม่ใช่ความล้มเหลว — นมผสมที่ชงถูกวิธีเลี้ยงลูกให้เติบโตแข็งแรงได้ (บทที่ 16)
ส่วนที่ 4 — สุขภาพใจของพ่อแม่
| แหล่ง | ติดต่อ |
|---|---|
| ## สายด่วนสุขภาพจิต 1323 | 🕐 24 ชม. ฟรี · ไลน์ @1323forthai |
| แบบประเมินสุขภาพจิตออนไลน์ กรมสุขภาพจิต | checkin.dmh.go.th |
| สายด่วน 1300 ศูนย์ช่วยเหลือสังคม | 🕐 24 ชม. — เมื่อครอบครัวเดือดร้อนหรือมีความรุนแรง |
| แพทย์ที่ฝากครรภ์ หรือหมอเด็กของลูก | ✍️ ____________________ |
💚 โทรได้เลยถ้ารู้สึกแบบนี้ต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์
เศร้าหรือว่างเปล่าเกือบทุกวัน · ไม่รู้สึกสนุกกับอะไรเลย · นอนไม่ได้แม้มีโอกาสนอน · โกรธจนตกใจตัวเอง · รู้สึกถอยห่างจากลูก · รู้สึกว่าตัวเองเป็นแม่หรือพ่อที่ไม่ดีพอตลอดเวลา
🚨 และโทรทันทีถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือกลัวว่าจะทำอันตรายต่อลูก
การโทรไม่ใช่ความอ่อนแอ — และไม่ได้แปลว่าคุณจะถูกพรากลูกไป (บทที่ 34.5)
💚 สำหรับพ่อด้วย
ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดเกิดกับพ่อได้เช่นกัน และมักแสดงออกเป็นความหงุดหงิด โกรธง่าย ถอยห่าง หรือทุ่มเทกับงานจนเกินพอดี — ไม่ใช่ความเศร้าแบบที่คนคาดหวัง (บทที่ 34.2)
ส่วนที่ 5 — พัฒนาการ การศึกษาพิเศษ และการช่วยเหลือเด็ก
| เรื่อง | ไปที่ไหน |
|---|---|
| 🔺 สงสัยพัฒนาการล่าช้า | เริ่มที่หมอเด็กหรือ รพ.สต. ที่ลูกฝากประจำ → ขอส่งต่อ |
| คัดกรองพัฒนาการ (DSPM) | ทำที่หน่วยบริการปฐมภูมิในนัด 9, 18, 30, 42 เดือน — ฟรีในสิทธิบัตรทอง |
| กระตุ้นพัฒนาการ กิจกรรมบำบัด แก้ไขการพูด | ขอใบส่งต่อจากหมอเด็ก → ศูนย์ในโรงพยาบาลจังหวัดหรือสถาบันสุขภาพเด็ก |
| เด็กพิการ / ต้องการการดูแลพิเศษ | ศูนย์บริการคนพิการจังหวัด · สายด่วน 1479 |
| เด็กถูกทำร้าย ถูกละเลย หรือเห็นเด็กในภาวะไม่ปลอดภัย | ## 1387 (สายเด็ก) หรือ 1300 |
🔺 ประโยคที่ควรใช้เมื่อขอความช่วยเหลือ
💬 "หนูกังวลเรื่องพัฒนาการด้าน ___ ของลูกค่ะ อยากขอให้ประเมินและส่งต่อถ้าจำเป็น"
และถ้ายังไม่สบายใจกับคำตอบ — การขอความเห็นที่สองไม่ใช่การไม่ให้เกียรติหมอ
💚 "รอดูก่อน" เป็นคำตอบที่ควรมาพร้อมนัดติดตามที่ชัดเจน — ไม่ใช่การปล่อยไว้เฉย ๆ (บทที่ 26.5)
ส่วนที่ 6 — เว็บไซต์ที่เชื่อถือได้
🇹🇭 ไทย
| แหล่ง | เว็บไซต์ | ใช้ดู |
|---|---|---|
| กรมอนามัย | anamai.moph.go.th | โภชนาการ · การเจริญเติบโต · อนามัยแม่และเด็ก |
| กรมควบคุมโรค | ddc.moph.go.th | วัคซีน · โรคระบาด · การป้องกันโรค |
| กรมสุขภาพจิต | dmh.go.th | สุขภาพจิต · พัฒนาการด้านอารมณ์ |
| สปสช. | nhso.go.th | สิทธิบัตรทอง · บริการที่ได้ฟรี |
| สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย (PIDST) | pidst.or.th | ตารางวัคซีน · โรคติดเชื้อในเด็ก |
| ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย | thaipediatrics.org | แนวทางเวชปฏิบัติ |
| มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย | thaibf.com | นมแม่ · ค้นหาคลินิก |
🌍 ต่างประเทศ
| แหล่ง | เว็บไซต์ | ใช้ดู |
|---|---|---|
| 🇺🇸 HealthyChildren.org (AAP) | healthychildren.org | 🔺 เว็บสำหรับพ่อแม่โดยตรงของราชวิทยาลัยกุมารแพทย์อเมริกัน — อ่านง่ายที่สุด |
| 🇺🇸 CDC — Learn the Signs. Act Early. | cdc.gov/act-early | หมุดหมายพัฒนาการ · เช็กลิสต์ปรินต์ได้ |
| 🇨🇦 Caring for Kids (สมาคมกุมารแพทย์แคนาดา) | caringforkids.cps.ca | ข้อมูลสำหรับพ่อแม่จากแคนาดา |
| 🌏 องค์การอนามัยโลก | who.int | มาตรฐานการเจริญเติบโต · คำแนะนำระดับโลก |
📱 แอปที่แนะนำ
| แอป | ทำอะไร |
|---|---|
| CDC's Milestone Tracker | 🔺 ติดตามพัฒนาการ 2 เดือน–5 ปี ฟรี มีเช็กลิสต์พร้อมรูปและวิดีโอ |
| EMS 1669 | แจ้งเหตุฉุกเฉินพร้อมส่งพิกัด |
| แอปของโรงพยาบาลที่ลูกรักษาประจำ | ✍️ ____________________ |
ส่วนที่ 7 — วิธีแยกข้อมูลจริงจากข้อมูลปลอมบนอินเทอร์เน็ต
เพราะสิ่งที่อันตรายที่สุดไม่ใช่การไม่รู้ — แต่คือการเชื่อสิ่งที่ผิด
🚩 สัญญาณว่าไม่ควรเชื่อ
| 🚩 สัญญาณ | ทำไม |
|---|---|
| "หมอไม่อยากให้คุณรู้" | ทฤษฎีสมคบคิด — ข้อมูลจริงไม่ต้องขายด้วยความกลัว |
| "รักษาหายขาด 100%" | การแพทย์จริงพูดเป็นความน่าจะเป็น ไม่ใช่การรับประกัน |
| มีของขายท้ายบทความ | ผลประโยชน์ทับซ้อน |
| อ้าง "งานวิจัย" แต่ไม่บอกว่าวิจัยไหน | ตรวจสอบไม่ได้ = เชื่อไม่ได้ |
| ใช้รีวิวจากคนอื่นแทนหลักฐาน | ประสบการณ์คนหนึ่งไม่ใช่หลักฐานทางการแพทย์ |
| เร่งให้รีบซื้อ รีบตัดสินใจ | เทคนิคการขาย ไม่ใช่การให้ข้อมูล |
| ไม่มีชื่อผู้เขียนหรือวันที่ | ตรวจสอบที่มาไม่ได้ |
| บอกให้หยุดยาหรือหยุดวัคซีนที่หมอสั่ง | 🚨 อันตรายถึงชีวิต |
✅ 4 คำถามก่อนเชื่อ
- ใครเขียน — และเขาได้ประโยชน์อะไรถ้าฉันเชื่อ
- ข้อมูลนี้ปรับปรุงเมื่อไร — คำแนะนำทางการแพทย์เปลี่ยนได้จริง
- หน่วยงานหลักอย่างกรมอนามัย AAP หรือ WHO ว่าอย่างไร
- ถ้าฉันทำตามแล้วผิด จะเสียหายแค่ไหน — 🔺 ยิ่งเสี่ยงสูง ยิ่งต้องตรวจสอบให้แน่
💬 ประโยคที่ใช้ได้เสมอ
"หนูเห็นข้อมูลนี้มา อยากถามหมอว่าจริงไหมคะ"
การถามหมอเรื่องที่อ่านมาไม่ใช่การไม่ไว้ใจ — และหมอที่ดีจะยินดีตอบ
ส่วนที่ 8 — เบอร์ของครอบครัวคุณเอง (กรอกแล้วปรินต์ติดตู้เย็น)
| หน่วยงาน | ชื่อ | เบอร์ |
|---|---|---|
| กุมารแพทย์ประจำ | ______________ | ______________ |
| โรงพยาบาลที่ใช้สิทธิ | ______________ | ______________ |
| โรงพยาบาลใกล้บ้านที่สุด | ______________ | ______________ |
| รพ.สต. / คลินิกชุมชนอบอุ่น | ______________ | ______________ |
| ห้องฉุกเฉินเด็ก | ______________ | ______________ |
| ทันตแพทย์เด็ก | ______________ | ______________ |
| คลินิกนมแม่ | ______________ | ______________ |
| เนอสเซอรี่ / โรงเรียน | ______________ | ______________ |
| ร้านยาที่ปรึกษาได้ | ______________ | ______________ |
| เพื่อนบ้านที่พึ่งได้ | ______________ | ______________ |
| ญาติที่มารับลูกได้ | ______________ | ______________ |
| คนที่โทรหาได้ตอนตีสาม | ______________ | ______________ |
💚 ช่องสุดท้ายสำคัญไม่แพ้ช่องแรก
เพราะคืนที่ยากที่สุดมักไม่ใช่คืนที่ต้องโทร 1669 — แต่เป็นคืนที่คุณเหนื่อยจนไม่ไหวและรู้สึกว่าไม่มีใครเข้าใจ
ถ้าช่องนี้ยังว่าง — วันนี้คือวันที่ดีที่จะหาคำตอบ (บทที่ 34.4)
✅ เช็กลิสต์ลงมือทำวันนี้
📚 เอกสารอ้างอิง — ภาคผนวก ฉ
-
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.). สายด่วน 1669 บริการการแพทย์ฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สพฉ.; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.niems.go.th
-
ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. ติดต่อเรา — สายด่วน 1367 ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/poisoncenter/th/contactus
-
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้การปรึกษาทางโทรศัพท์ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th
-
มูลนิธิสายเด็ก 1387 (Childline Thailand Foundation). บริการสายด่วนคุ้มครองเด็ก ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสายเด็ก; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.childlinethailand.org
-
ศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวง พม.; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://1300thailand.m-society.go.th
-
มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย. บริการให้คำปรึกษาปัญหาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ทางโทรศัพท์ และระบบค้นหาคลินิกนมแม่ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิศูนย์นมแม่ฯ; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://thaibf.com
-
Centers for Disease Control and Prevention. Milestone Tracker app — Learn the Signs. Act Early. [อินเทอร์เน็ต]. Atlanta (GA): CDC; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/act-early/milestones-app/index.html
-
American Academy of Pediatrics. HealthyChildren.org — the official parenting website of the AAP [อินเทอร์เน็ต]. Itasca (IL): AAP; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.healthychildren.org
-
Canadian Paediatric Society. Caring for Kids — information for parents from Canada's paediatricians [อินเทอร์เน็ต]. Ottawa: CPS; [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://caringforkids.cps.ca
⚠️ ข้อจำกัดของภาคผนวกนี้
ข้อมูลติดต่อทั้งหมดตรวจสอบ ณ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569 — หมายเลข เวลาทำการ และช่องทางออนไลน์อาจเปลี่ยนแปลงได้ · แนะนำให้ตรวจสอบซ้ำจากเว็บไซต์ทางการของแต่ละหน่วยงานเป็นระยะ
🔺 การโทรสายด่วนไม่ใช่การทดแทนการพาลูกไปพบแพทย์ — สายด่วนให้คำแนะนำเบื้องต้นและช่วยตัดสินใจ แต่ไม่สามารถตรวจร่างกายหรือวินิจฉัยได้
🚨 ในภาวะฉุกเฉินที่เด็กหยุดหายใจ ไม่รู้สึกตัว ชักไม่หยุด หรือบาดเจ็บรุนแรง — โทร 1669 ทันที อย่าเสียเวลาหาข้อมูลก่อน